Từ điển hoạt chất thực vật

Tra cứu nhóm hợp chất tự nhiên, công thức phân tử, cơ chế sinh học và các loài dược liệu giàu hoạt chất tương ứng.

Flavonoid
Flavonoid & Polyphenol

Flavonoid

Flavonoids

Flavonoid là đại gia đình hợp chất polyphenol có khung C6-C3-C6 phân bố rộng khắp ở hoa, lá, quả và nụ cây thuốc Việt Nam, tạo sắc vàng, cam hoặc tím đỏ tự nhiên.

Có trong 7886 loài dược liệu
Saponin
Saponin & Triterpenoid

Saponin

Saponins

Saponin là nhóm glycosid có cấu trúc vừa ưa nước vừa ưa dầu nên tạo bọt bền khi lắc với nước, tiêu biểu trong họ Nhân sâm (Araliaceae), bồ kết, mạch môn và cát cánh.

Có trong 5532 loài dược liệu
Tinh dầu thực vật
Terpenoid & Tinh dầu

Tinh dầu thực vật

Essential Oils (Volatile Terpenes)

Tinh dầu là hỗn hợp các hợp chất dễ bay hơi (chủ yếu là monoterpen, sesquiterpen và phenylpropanoid) tích luỹ trong túi tiết hoặc lông tiết của các họ Hoa môi, Gừng, Cam, Long não và Hoa tán.

Có trong 2039 loài dược liệu
Alkaloid
Alkaloid

Alkaloid

Alkaloids

Alkaloid là nhóm hợp chất hữu cơ chứa nitơ có tính kiềm và hoạt lực sinh học rất rõ rệt dù ở liều nhỏ, hiện diện trong tâm sen, bình vôi, hoàng liên, cà gai leo, ích mẫu và trinh nữ hoàng cung.

Có trong 1894 loài dược liệu
Polysaccharide
Polysaccharide & Nucleosid

Polysaccharide

Botanical & Fungal Polysaccharides

Polysaccharide dược liệu (đặc biệt là các beta-glucan và heteropolysaccharide) tập trung dồi dào trong nấm linh chi, vân chi, phục linh, hoàng kỳ, kỷ tử, hoài sơn và thạch hộc.

Có trong 1370 loài dược liệu
Acid chlorogenic
Acid phenolic & GlycosidC16H18O9

Acid chlorogenic

Chlorogenic acid

Acid chlorogenic là este của acid caffeic và acid quinic, là chỉ tiêu định lượng cốt lõi trong nụ kim ngân hoa, lá atiso, hạt cà phê xanh và vỏ đỗ trọng.

Có trong 664 loài dược liệu
Berberin
AlkaloidC20H18NO4+

Berberin

Berberine

Berberin là alkaloid isoquinolin bậc bốn có màu vàng tươi và vị rất đắng, phân bố tập trung ở rễ và thân gỗ của hoàng liên, vàng đắng và hoàng bá.

Có trong 546 loài dược liệu
Menthol
Terpenoid & Tinh dầuC10H20O

Menthol

L-Menthol

Menthol là monoterpenoid vòng no chiếm tỷ lệ cao nhất (50-75%) trong tinh dầu bạc hà nam (Mentha arvensis), kết tinh thành tinh thể không màu mùi thơm the mát.

Có trong 464 loài dược liệu
Lignan
Flavonoid & Polyphenol

Lignan

Lignans

Lignan là nhóm polyphenol tạo thành từ sự trùng hợp hai đơn vị phenylpropanoid, hiện diện nổi bật trong quả ngũ vị tử (schisandrin), diệp hạ châu (phyllanthin, hypophyllanthin), đỗ trọng và liên kiều.

Có trong 414 loài dược liệu
Puerarin
Flavonoid & PolyphenolC21H20O9

Puerarin

C21H20O9

Puerarin là C-glycosid isoflavon đặc trưng chiếm tỷ lệ cao nhất trong rễ củ sắn dây (Cát căn - Pueraria thomsonii và Pueraria montana).

Có trong 288 loài dược liệu
Rotundin (L-Tetrahydropalmatin)
AlkaloidC21H25NO4

Rotundin (L-Tetrahydropalmatin)

Rotundine (L-Tetrahydropalmatine)

Rotundin là alkaloid isoquinolin chính chiết xuất từ củ bình vôi (Stephania glabra và các loài Stephania bản địa Việt Nam), đã được đưa vào Dược điển Việt Nam từ sớm.

Có trong 186 loài dược liệu
Cineol (Eucalyptol)
Terpenoid & Tinh dầuC10H18O

Cineol (Eucalyptol)

1,8-Cineole (Eucalyptol)

1,8-Cineol (eucalyptol) là oxyd monoterpen mùi thơm mát long não, chiếm tỷ lệ chính trong tinh dầu khuynh diệp, tràm gió, thảo quả, sa nhân và riềng.

Có trong 169 loài dược liệu
Ginsenosid Rb1
Saponin & TriterpenoidC54H92O23

Ginsenosid Rb1

Ginsenoside Rb1

Ginsenosid Rb1 thuộc nhóm saponin khung protopanaxadiol có mặt dồi dào trong rễ củ nhân sâm, Sâm Ngọc Linh và sâm Nhật Bản.

Có trong 105 loài dược liệu
Curcumin
Flavonoid & PolyphenolC21H20O6

Curcumin

C21H20O6

Curcumin là polyphenol diarylheptanoid chính tạo màu vàng cam đặc trưng trong thân rễ các loài thuộc chi Nghệ (Curcuma), chiếm khoảng 2-5% khối lượng khô của nghệ vàng.

Có trong 100 loài dược liệu
Gingerol
Acid phenolic & GlycosidC17H26O4

Gingerol

6-Gingerol

6-Gingerol là hợp chất phenol cay ấm chủ yếu trong thân rễ gừng tươi (Sinh khương), quyết định hương vị cay nồng tươi mát khi giã hoặc hãm nước nóng.

Có trong 99 loài dược liệu
Andrographolid
Terpenoid & Tinh dầuC20H30O5

Andrographolid

Andrographolide

Andrographolid là diterpen lacton chính tạo vị đắng đậm đặc trưng ở lá và phần trên mặt đất của cây xuyên tâm liên.

Có trong 74 loài dược liệu
Quercetin
Flavonoid & PolyphenolC15H10O7

Quercetin

C15H10O7

Quercetin là flavonol phổ biến hàng đầu trong giới thực vật, tồn tại ở dạng tự do hoặc dạng glycosid trong diếp cá, hành tây, bạch quả và nụ hoè.

Có trong 7 loài dược liệu
Rutin
Flavonoid & PolyphenolC27H30O16

Rutin

Rutin (Rutoside)

Rutin (còn gọi là rutosid hay vitamin P) là glycosid flavonoid tạo thành từ aglycon quercetin gắn với disaccharid rutinose, hàm lượng rất cao trong nụ hoa hoè chưa nở (có thể đạt 20-30%).

Có trong 6 loài dược liệu
Artemisinin
Terpenoid & Tinh dầuC15H22O5

Artemisinin

C15H22O5

Artemisinin là sesquiterpen lacton mang cầu nối endoperoxid độc đáo phân lập từ lá cây thanh hao hoa vàng (Artemisia annua) — công trình mang lại giải Nobel Y học năm 2015.

Có trong 3 loài dược liệu
Asiaticosid
Saponin & TriterpenoidC48H78O19

Asiaticosid

Asiaticoside

Asiaticosid cùng madecassosid là các saponin triterpenoid đặc trưng tạo nên giá trị dược học của cây rau má (Centella asiatica).

Có trong 3 loài dược liệu
Cordycepin
Polysaccharide & NucleosidC10H13N5O3

Cordycepin

Cordycepin (3'-Deoxyadenosine)

Cordycepin (3'-deoxyadenosin) là dẫn xuất nucleosid đặc hiệu được phân lập từ nấm đông trùng hạ thảo, đóng vai trò chỉ số vàng đánh giá giá trị sinh học của quả thể nấm.

Có trong 3 loài dược liệu
Ginsenosid Rg1
Saponin & TriterpenoidC42H72O14

Ginsenosid Rg1

Ginsenoside Rg1

Ginsenosid Rg1 là saponin khung protopanaxatriol chủ đạo trong Sâm Ngọc Linh, nhân sâm và tam thất bắc, thường được dùng làm chất đánh dấu định lượng chất lượng sâm.

Có trong 3 loài dược liệu
Glycyrrhizin
Saponin & TriterpenoidC42H62O16

Glycyrrhizin

Glycyrrhizin (Glycyrrhizic acid)

Glycyrrhizin là saponin triterpenoid nhóm oleanan tạo vị ngọt thanh kéo dài gấp khoảng 30-50 lần đường mía trong rễ cam thảo.

Có trong 3 loài dược liệu
Notoginsenosid R1
Saponin & TriterpenoidC47H80O18

Notoginsenosid R1

Notoginsenoside R1

Notoginsenosid R1 là saponin đặc trưng bậc nhất của củ tam thất bắc (Panax notoginseng), phối hợp cùng Rg1 và Rb1 tạo nên bộ chỉ tiêu định lượng chuẩn Dược điển.

Có trong 3 loài dược liệu
Silymarin
Flavonoid & PolyphenolC25H22O10

Silymarin

Silymarin (Silybin)

Silymarin là phức hợp flavonolignan (chủ yếu gồm silybin A/B, isosilybin, silychristin và silydianin) chiết xuất từ vỏ hạt cây kế sữa (Silybum marianum).

Có trong 3 loài dược liệu
Inulin
Polysaccharide & Nucleosid(C6H10O5)n

Inulin

(C6H10O5)n

Inulin là chất xơ hoà tan nhóm fructan đóng vai trò chất dự trữ năng lượng thay cho tinh bột ở rễ củ họ Cúc và họ Hoa chuông như cải ô rô, cúc vu, bồ công anh, đảng sâm và ngưu bàng.

Có trong 765 loài dược liệu
Anthocyanin
Flavonoid & Polyphenol

Anthocyanin

Anthocyanins

Anthocyanin là nhóm sắc tố flavonoid tan trong nước tạo màu đỏ thẫm, tím biếc hoặc xanh đen ở vỏ đậu đen xanh lòng, quả dâu tằm chín, đài hoa bụp giấm và ba kích tím.

Có trong 755 loài dược liệu
Tanin
Flavonoid & Polyphenol

Tanin

Tannins

Tanin là các polyphenol phân tử lượng lớn có vị chát đặc trưng và khả năng kết tủa protein, phổ biến trong búp ổi, lá chè xanh, lá vối, vỏ măng cụt và ngũ bội tử.

Có trong 739 loài dược liệu
Eugenol
Terpenoid & Tinh dầuC10H12O2

Eugenol

C10H12O2

Eugenol là phenylpropanoid thơm nồng chủ đạo trong nụ đinh hương (70-85% tinh dầu), lá hương nhu trắng và lá trầu không.

Có trong 668 loài dược liệu
Iridoid glycosid
Terpenoid & Tinh dầu

Iridoid glycosid

Iridoid Glycosides

Iridoid là nhóm monoterpenoid vòng cyclopentan-[c]-pyran thường gắn đường glucose, tiêu biểu như geniposid trong quả dành dành (chi tử), catalpol trong địa hoàng và aucubin trong mã đề, đỗ trọng.

Có trong 653 loài dược liệu
Coumarin
Acid phenolic & Glycosid

Coumarin

Coumarins

Coumarin là nhóm hợp chất vòng benzopyron có hương thơm dịu tựa cỏ mới cắt, gặp nhiều trong các cây thuốc họ Hoa tán (bạch chỉ, tiền hồ, đương quy) và sài đất (wedelolacton).

Có trong 610 loài dược liệu
Phytosterol
Saponin & Triterpenoid

Phytosterol

Phytosterols (Plant Sterols)

Phytosterol (như beta-sitosterol, stigmasterol, campesterol) là các sterol cấu trúc màng tế bào thực vật, có nhiều trong râu ngô, hạt bí, ý dĩ, bơ, ngưu tất và bạch tật lê.

Có trong 603 loài dược liệu
Anthraquinon
Acid phenolic & Glycosid

Anthraquinon

Anthraquinones

Anthraquinon là nhóm dẫn xuất quinon ba vòng màu vàng cam đến nâu đỏ, đặc trưng trong hạt thảo quyết minh, lá phan tả diệp, muồng trâu, đại hoàng và rễ hà thủ ô đỏ.

Có trong 577 loài dược liệu
Palmatin
AlkaloidC21H22NO4+

Palmatin

Palmatine

Palmatin là alkaloid protoberberin màu vàng cam chủ đạo trong thân rễ hoàng đằng (Fibraurea tinctoria), đồng thời hiện diện cùng berberin trong vàng đắng và hoàng bá.

Có trong 549 loài dược liệu
Linalool
Terpenoid & Tinh dầuC10H18O

Linalool

C10H18O

Linalool là rượu monoterpen mạch hở mang hương hoa thanh dịu đặc trưng của hạt mùi già (Coriandrum sativum), hoa oải hương, hoa nhài và một số loài long não.

Có trong 466 loài dược liệu
Acid rosmarinic
Acid phenolic & GlycosidC18H16O8

Acid rosmarinic

Rosmarinic acid

Acid rosmarinic là este polyphenol đặc trưng của các cây thuốc họ Hoa môi (Lamiaceae) như lá tía tô, tía tô đất, hạ khô thảo, đan sâm và oải hương.

Có trong 465 loài dược liệu
Thymol
Terpenoid & Tinh dầuC10H14O

Thymol

C10H14O

Thymol là monoterpen phenol tự nhiên đặc trưng trong tinh dầu cỏ xạ hương (Thymus vulgaris) và một số loài thảo mộc họ Hoa môi (Lamiaceae).

Có trong 462 loài dược liệu
Acid ursolic
Saponin & TriterpenoidC30H48O3

Acid ursolic

Ursolic acid

Acid ursolic là triterpenoid năm vòng có mặt trong lớp sáp biểu bì lá và hoa của nhót tây (tỳ bà diệp), mã đề, hạ khô thảo và húng tây.

Có trong 347 loài dược liệu
Gastrodin
Acid phenolic & GlycosidC13H18O7

Gastrodin

C13H18O7

Gastrodin là glycosid phenolic tan trong nước chủ đạo trong thân củ thiên ma (Gastrodia elata), loài lan không diệp lục cộng sinh với nấm Armillaria.

Có trong 322 loài dược liệu
Acid ferulic
Acid phenolic & GlycosidC10H10O4

Acid ferulic

Ferulic acid

Acid ferulic là acid hydroxycinnamic gắn trong vách tế bào thực vật, đồng thời là hoạt chất định lượng quan trọng trong rễ đương quy và thân rễ xuyên khung.

Có trong 220 loài dược liệu
Resveratrol
Flavonoid & PolyphenolC14H12O3

Resveratrol

C14H12O3

Resveratrol là hợp chất stilbenoid tự nhiên được thực vật tổng hợp như một phytoalexin bảo vệ mô trước tác nhân bất lợi, gặp nhiều ở cốt khí củ, hà thủ ô đỏ, dâu tằm và vỏ lạc.

Có trong 200 loài dược liệu
Citral
Terpenoid & Tinh dầuC10H16O

Citral

Citral (Geranial & Neral)

Citral là hỗn hợp hai đồng phân aldehyd monoterpen (geranial và neral) chiếm 65-85% tinh dầu sả chanh (Cymbopogon citratus), tạo hương chanh tươi sảng khoái.

Có trong 177 loài dược liệu
Arbutin
Acid phenolic & GlycosidC12H16O7

Arbutin

C12H16O7

Arbutin là glycosid hydroquinon tự nhiên phân bố trong lá dâu gấu (Arctostaphylos uva-ursi), lá và vỏ quả lê cùng một số loài họ Tai hùm (Bergenia).

Có trong 132 loài dược liệu
Cinnamaldehyd
Terpenoid & Tinh dầuC9H8O

Cinnamaldehyd

Cinnamaldehyde

Cinnamaldehyd là hợp chất aldehyd thơm tạo mùi cay ngọt ấm nồng đặc trưng của vỏ quế đơn (Cinnamomum cassia) và quế quan (Cinnamomum verum).

Có trong 126 loài dược liệu
Emodin
Acid phenolic & GlycosidC15H10O5

Emodin

C15H10O5

Emodin là dẫn xuất anthraquinon tự nhiên gặp trong rễ hà thủ ô đỏ, cốt khí củ, muồng trâu và phan tả diệp.

Có trong 118 loài dược liệu
Icariin
Flavonoid & PolyphenolC33H40O15

Icariin

C33H40O15

Icariin là flavonol glycosid prenyl hoá đặc trưng trong lá các loài dâm dương hoắc (Epimedium koreanum, Epimedium grandiflorum).

Có trong 111 loài dược liệu
Shogaol
Acid phenolic & GlycosidC17H24O3

Shogaol

6-Shogaol

6-Shogaol hình thành từ quá trình khử nước của gingerol khi gừng được phơi sấy khô hoặc sao ấm thành vị thuốc Can khương, cho độ cay ấm sâu gấp khoảng hai lần gingerol.

Có trong 99 loài dược liệu
Limonen
Terpenoid & Tinh dầuC10H16

Limonen

D-Limonene

D-Limonen là monoterpen vòng chiếm tới 80-95% tinh dầu ép lạnh từ vỏ bưởi, vỏ cam, vỏ quýt và quả thì là.

Có trong 98 loài dược liệu
Naringin
Flavonoid & PolyphenolC27H32O14

Naringin

C27H32O14

Naringin là flavanon glycosid tạo vị the đắng đặc trưng ở cùi bưởi, bưởi chùm và thân rễ cây cốt toái bổ (Drynaria roosii).

Có trong 97 loài dược liệu
Hesperidin
Flavonoid & PolyphenolC28H34O15

Hesperidin

C28H34O15

Hesperidin là flavanon glycosid chủ đạo trong lớp vỏ trắng và vỏ ngoài của quả quýt (Trần bì), cam, thanh yên và phật thủ thuộc chi Citrus.

Có trong 96 loài dược liệu
Acid oleanolic
Saponin & TriterpenoidC30H48O3

Acid oleanolic

Oleanolic acid

Acid oleanolic là đồng phân cấu trúc của acid ursolic, tồn tại tự do hoặc làm khung aglycon của nhiều saponin trong rễ đinh lăng, ngưu tất, táo đỏ và lá ô liu.

Có trong 79 loài dược liệu
Adenosin
Polysaccharide & NucleosidC10H13N5O4

Adenosin

Adenosine

Adenosin là nucleosid nội sinh đồng thời hiện diện tự nhiên với hàm lượng đáng kể trong đông trùng hạ thảo, nấm linh chi và mộc nhĩ đen.

Có trong 3 loài dược liệu
Baicalin
Flavonoid & PolyphenolC21H18O11

Baicalin

C21H18O11

Baicalin là flavon glucuronid chính chiếm 8-15% trong rễ cây hoàng cầm (Scutellaria baicalensis) và hiện diện trong vỏ cây núc nác.

Có trong 3 loài dược liệu