
Cineol (Eucalyptol)
1,8-Cineole (Eucalyptol)
- Nhóm hoá học
- Terpenoid & Tinh dầu
- Công thức phân tử
- C10H18O
- Mã PubChem CID
- 2758
- Số loài ghi nhận
- 169 loài dược liệu
1,8-Cineol (eucalyptol) là oxyd monoterpen mùi thơm mát long não, chiếm tỷ lệ chính trong tinh dầu khuynh diệp, tràm gió, thảo quả, sa nhân và riềng.
Cơ chế & Tác dụng ghi nhận
Tăng vận động lông chuyển niêm mạc hô hấp giúp tống xuất đờm nhầy, thông mũi xoang khi xông hơi và làm ấm vùng cơ khớp khi xoa bóp ngoài da.
Lưu ý an toàn
Không nhỏ trực tiếp tinh dầu chứa cineol hàm lượng cao vào mũi trẻ nhỏ; khi xông hơi chỉ nhỏ 2-4 giọt vào chậu nước ấm.
Dược liệu giàu hoạt chất này
Các loài cây thuốc và vị dược liệu có chứa Cineol (Eucalyptol) trong hồ sơ thực vật.

Lý
Syzygium jambos
Họ Sim (Myrtaceae) · Lá, nụ hoa hoặc quả
Lý (hay roi hoa vàng, doi hoa vàng, gioi hoa vàng, mận hoa vàng, danh pháp hai phần: Syzygium jambos) là một loài cây thuộc chi Trâm, trong họ Myrtaceae. Loài này được mô tả chính thức năm 1931 bởi (L.) Alston.

Long não
Cinnamomum camphora
Họ Long não (Lauraceae) · Vỏ thân, cành non và lá
Long não hay còn gọi là dã hương (danh pháp hai phần: Cinnamomum camphora) là một loại cây thân gỗ, lớn và thường xanh, có thể cao tới 20–30 m. Các lá nhẵn và bóng, bề mặt như sáp và có mùi long não khi bị vò nát trong tay. Về mùa xuân nó sinh ra các lá màu xanh lục nhạt với nhiề...

Roi hoa đỏ
Syzygium malaccense
Họ Sim (Myrtaceae) · Lá, nụ hoa hoặc quả
Roi hoa đỏ hay còn được gọi là mận đỏ, mận điều đỏ, mận Ấn Độ (danh pháp hai phần: Syzygium malaccense), thuộc chi Trâm của họ họ Đào kim nương, là một loài thực vật có hoa có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới châu Á và Úc. Đây là một trong những loài được người Nam Đảo trồng từ thời t...

Bạch đàn trắng
Eucalyptus camaldulensis
Họ Sim (Myrtaceae) · Lá, nụ hoa hoặc quả
Bạch đàn trắng (Eucalyptus camaldulensis) là loài cây thuộc chi Bạch đàn Eucalyptus. Đây là một trong số khoảng 800 loài thuộc chi này. Bạch đàn trắng là loài bản địa của Úc, hiện được trồng ở nhiều nơi trên khắp thế giới.

Hương đào
Myrtus communis
Họ Sim (Myrtaceae) · Lá, nụ hoa hoặc quả
Hương đào (tên khoa học: Myrtus communis) là một loài thực vật có hoa trong Họ Đào kim nương. Loài này được Linnaeus mô tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Nguyệt quế
Laurus nobilis
Họ Long não (Lauraceae) · Vỏ thân, cành non và lá
Nguyệt quế tây hay nguyệt quế Hy Lạp (danh pháp hai phần: Laurus nobilis, họ Lauraceae), là một loài cây thân gỗ hoặc cây bụi lớn với lá thường xanh có mùi thơm, cao tới 10–18 m, có nguồn gốc tại khu vực ven Địa Trung Hải. Lá nguyệt quế dài khoảng 6–12 cm và rộng khoảng 2–4 cm, v...

Trinh nam
Phoebe zhennan
Họ Long não (Lauraceae) · Vỏ thân, cành non và lá
Trinh nam (danh pháp khoa học: Phoebe zhennan; Trung văn gọi là nam mộc (楠木), nam thụ (楠樹/楠树), trinh nam (楨楠/桢楠)) là một loài thực vật thuộc họ Lauraceae. Đây là loài đặc hữu của Trung Quốc. Khu vực phân bố: Quý Châu, Tứ Xuyên, Hồ Bắc. Loài này hiện đang bị đe dọa mất môi trường ...

Đinh hương (gia vị)
Syzygium aromaticum
Họ Sim (Myrtaceae) · Lá, nụ hoa hoặc quả
Bài này viết về đinh hương thuộc họ Myrtaceae (đào kim nương). Các nghĩa khác, xem Đinh hương (định hướng). Đinh hương (danh pháp khoa học: Syzygium aromaticum) là một loài thực vật trong họ Đào kim nương (Myrtaceae) có các chồi hoa khi phơi khô có mùi thơm, có nguồn gốc từ khu v...

Riềng nếp
Alpinia galanga
Họ Gừng (Zingiberaceae) · Thân rễ (củ) và quả
Riềng nếp hay hồng đậu khấu (红豆蔻), sơn nại, sơn khương tử (danh pháp hai phần: Alpinia galanga) là cây thân thảo thuộc họ Gừng, được dùng làm gia vị.

Bơ
Persea americana
Họ Long não (Lauraceae) · Vỏ thân, cành non và lá
Bơ (danh pháp hai phần: Persea americana) là một loại cây cận nhiệt đới có nguồn gốc từ México và Trung Mỹ, được phân loại thực vật có hoa, hai lá mầm, họ Lauraceae. Con người biết ăn trái cây bơ từ xưa, bằng chứng là người ta tìm thấy bình nước hình trái bơ tại đô thành Chan Cha...
Dược liệu Actinodaphne ellipticibacca (họ Long não)
Actinodaphne ellipticibacca
Họ Long não (Lauraceae) · Vỏ thân, cành non và lá
Dược liệu Actinodaphne ellipticibacca (họ Long não) (Actinodaphne ellipticibacca) là loài thực vật dược học thuộc Họ Long não (Lauraceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là vỏ thân, cành non và lá, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu cinnamaldehyd, camphor, cineol, eugenol và lignan.

Khuynh diệp robusta (Eucalyptus robusta)
Eucalyptus robusta
Họ Sim (Myrtaceae) · Lá, nụ hoa hoặc quả
Khuynh diệp robusta (Eucalyptus robusta) (Eucalyptus robusta) là loài thực vật dược học thuộc Họ Sim (Myrtaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là lá, nụ hoa hoặc quả, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu 1,8-cineol (eucalyptol), terpinen-4-ol, eugenol và tanin.

Ô dược phấn lam (Lindera glauca)
Lindera glauca
Họ Long não (Lauraceae) · Vỏ thân, cành non và lá
Ô dược phấn lam (Lindera glauca) (Lindera glauca) là loài thực vật dược học thuộc Họ Long não (Lauraceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là vỏ thân, cành non và lá, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu cinnamaldehyd, camphor, cineol, eugenol và lignan.

Dược liệu Callistemon rigidus (họ Sim)
Callistemon rigidus
Họ Sim (Myrtaceae) · Lá, nụ hoa hoặc quả
Dược liệu Callistemon rigidus (họ Sim) (Callistemon rigidus) là loài thực vật dược học thuộc Họ Sim (Myrtaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là lá, nụ hoa hoặc quả, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu 1,8-cineol (eucalyptol), terpinen-4-ol, eugenol và tanin.
Dược liệu Neolitsea aurata var. chekiangensis (họ Long não)
Neolitsea aurata var. chekiangensis
Họ Long não (Lauraceae) · Vỏ thân, cành non và lá
Dược liệu Neolitsea aurata var. chekiangensis (họ Long não) (Neolitsea aurata var. chekiangensis) là loài thực vật dược học thuộc Họ Long não (Lauraceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là vỏ thân, cành non và lá, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu cinnamaldehyd, camphor, cineol, eugenol và lignan.

Tràm cajuputi (Melaleuca cajuputi)
Melaleuca cajuputi
Họ Sim (Myrtaceae) · Lá, nụ hoa hoặc quả
Tràm cajuputi (Melaleuca cajuputi) (Melaleuca cajuputi) là loài thực vật dược học thuộc Họ Sim (Myrtaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là lá, nụ hoa hoặc quả, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu 1,8-cineol (eucalyptol), terpinen-4-ol, eugenol và tanin.

Trâm bullockii (Syzygium bullockii)
Syzygium bullockii
Họ Sim (Myrtaceae) · Lá, nụ hoa hoặc quả
Trâm bullockii (Syzygium bullockii) (Syzygium bullockii) là loài thực vật dược học thuộc Họ Sim (Myrtaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là lá, nụ hoa hoặc quả, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu 1,8-cineol (eucalyptol), terpinen-4-ol, eugenol và tanin.

Ổi
Psidium guajava
Họ Sim (Myrtaceae) · Lá, nụ hoa hoặc quả
Ổi (tên khoa học Psidium guajava) là một loài thực vật cây bụi thường xanh, nhỏ có nguồn gốc từ Caribe, Trung Mỹ và Nam Mỹ. Cây thường dễ dàng được côn trùng thụ phấn. Khi được trồng, cây được thụ phấn chủ yếu nhờ loài ong mật phương Tây (Apis mellifera). Đây là loài ổi phổ biến ...

Quế septentrionale (Cinnamomum septentrionale)
Cinnamomum septentrionale
Họ Long não (Lauraceae) · Vỏ thân, cành non và lá
Quế septentrionale (Cinnamomum septentrionale) (Cinnamomum septentrionale) là loài thực vật dược học thuộc Họ Long não (Lauraceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là vỏ thân, cành non và lá, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu cinnamaldehyd, camphor, cineol, eugenol và lignan.
Trâm brachythyrsum (Syzygium brachythyrsum)
Syzygium brachythyrsum
Họ Sim (Myrtaceae) · Lá, nụ hoa hoặc quả
Trâm brachythyrsum (Syzygium brachythyrsum) (Syzygium brachythyrsum) là loài thực vật dược học thuộc Họ Sim (Myrtaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là lá, nụ hoa hoặc quả, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu 1,8-cineol (eucalyptol), terpinen-4-ol, eugenol và tanin.

Bời lời mollis (Litsea mollis)
Litsea mollis
Họ Long não (Lauraceae) · Vỏ thân, cành non và lá
Bời lời mollis (Litsea mollis) (Litsea mollis) là loài thực vật dược học thuộc Họ Long não (Lauraceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là vỏ thân, cành non và lá, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu cinnamaldehyd, camphor, cineol, eugenol và lignan.

Ô dược setchuenensis (Lindera setchuenensis)
Lindera setchuenensis
Họ Long não (Lauraceae) · Vỏ thân, cành non và lá
Ô dược setchuenensis (Lindera setchuenensis) (Lindera setchuenensis) là loài thực vật dược học thuộc Họ Long não (Lauraceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là vỏ thân, cành non và lá, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu cinnamaldehyd, camphor, cineol, eugenol và lignan.

Quế parthenoxylon (Cinnamomum parthenoxylon)
Cinnamomum parthenoxylon
Họ Long não (Lauraceae) · Vỏ thân, cành non và lá
Quế parthenoxylon (Cinnamomum parthenoxylon) (Cinnamomum parthenoxylon) là loài thực vật dược học thuộc Họ Long não (Lauraceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là vỏ thân, cành non và lá, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu cinnamaldehyd, camphor, cineol, eugenol và lignan.

Quế pauciflorum (Cinnamomum pauciflorum)
Cinnamomum pauciflorum
Họ Long não (Lauraceae) · Vỏ thân, cành non và lá
Quế pauciflorum (Cinnamomum pauciflorum) (Cinnamomum pauciflorum) là loài thực vật dược học thuộc Họ Long não (Lauraceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là vỏ thân, cành non và lá, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu cinnamaldehyd, camphor, cineol, eugenol và lignan.
Hoạt chất cùng nhóm (Terpenoid & Tinh dầu)
Các hợp chất tự nhiên khác thuộc nhóm Terpenoid & Tinh dầu.
Tinh dầu thực vật
Tinh dầu là hỗn hợp các hợp chất dễ bay hơi (chủ yếu là monoterpen, sesquiterpen và phenylpropanoid) tích luỹ trong túi tiết hoặc lông tiết của các họ Hoa môi, Gừng, Cam, Long não và Hoa tán.
Menthol
C10H20OMenthol là monoterpenoid vòng no chiếm tỷ lệ cao nhất (50-75%) trong tinh dầu bạc hà nam (Mentha arvensis), kết tinh thành tinh thể không màu mùi thơm the mát.
Andrographolid
C20H30O5Andrographolid là diterpen lacton chính tạo vị đắng đậm đặc trưng ở lá và phần trên mặt đất của cây xuyên tâm liên.
Artemisinin
C15H22O5Artemisinin là sesquiterpen lacton mang cầu nối endoperoxid độc đáo phân lập từ lá cây thanh hao hoa vàng (Artemisia annua) — công trình mang lại giải Nobel Y học năm 2015.
Eugenol
C10H12O2Eugenol là phenylpropanoid thơm nồng chủ đạo trong nụ đinh hương (70-85% tinh dầu), lá hương nhu trắng và lá trầu không.
Iridoid glycosid
Iridoid là nhóm monoterpenoid vòng cyclopentan-[c]-pyran thường gắn đường glucose, tiêu biểu như geniposid trong quả dành dành (chi tử), catalpol trong địa hoàng và aucubin trong mã đề, đỗ trọng.
