Phân biệt Tam thất bắc (Họ Nhân sâm) và Tam thất nam (Họ Gừng)

Tránh nhầm lẫn hai vị dược liệu khác họ, khác hẳn hoạt chất và công năng

Tam thất bắc thuộc chi Sâm (Panax) giàu saponin quý giá, trong khi Tam thất nam thuộc họ Gừng (Zingiberaceae) giàu tinh dầu thơm cay ấm — tuyệt đối không thể dùng thay thế trực tiếp cho nhau.

Tam thất bắc (Panax notoginseng)

Tam thất bắc (Panax notoginseng)

Panax notoginseng

Bộ phận dùng: Rễ củ và nụ hoa tam thất · Tính vị: Tính ấm, vị ngọt hơi đắng

Tam thất nam / Khương tam thất (Họ Gừng)

Tam thất nam / Khương tam thất (Họ Gừng)

Kaempferia rotunda

Bộ phận dùng: Thân rễ (củ) và quả · Tính vị: Tính ấm, vị cay hơi đắng

Bảng đối chiếu đặc điểm nhận biết

Phân loại thực vật học

Tam thất bắc (Panax notoginseng)

Họ Nhân sâm (Araliaceae), cùng chi với Nhân sâm và Sâm Ngọc Linh, trồng ở vùng núi đá cao lạnh trên 1.200m (Hà Giang, Lào Cai, Vân Nam).

Tam thất nam / Khương tam thất (Họ Gừng)

Họ Gừng (Zingiberaceae, như các loài Stahlianthus hoặc Kaempferia), mọc phổ biến ở vùng đồi thấp nhiệt đới.

Hình dạng và độ cứng của củ khô

Tam thất bắc (Panax notoginseng)

Củ hình con quay hoặc trụ ngắn có các mấu sần (đầu sừng), vỏ xám xanh bóng như sừng đá, cực kỳ cứng chắc (dùng chày đập mới vỡ).

Tam thất nam / Khương tam thất (Họ Gừng)

Củ tròn hoặc bầu dục như củ nghệ con, vỏ trắng vàng có vòng đốt ngang, nhẹ xốp hơn và dễ thái lát hơn.

Màu ruột củ và hương vị

Tam thất bắc (Panax notoginseng)

Ruột đặc mịn màu xám xanh hoặc vàng lục sẫm (lòng đá); vị đắng trước rồi ngọt thanh mát kéo dài như nhân sâm, không cay nóng.

Tam thất nam / Khương tam thất (Họ Gừng)

Ruột màu trắng ngà hoặc vàng nhạt; mùi thơm hắc như gừng riềng, nếm có vị cay the nóng rát lưỡi không có hậu ngọt sâm.

Thành phần hoạt chất chính

Tam thất bắc (Panax notoginseng)

Saponin triterpenoid (Notoginsenosid R1, Ginsenosid Rg1, Rb1) và acid amin dencichin.

Tam thất nam / Khương tam thất (Họ Gừng)

Chủ yếu là tinh dầu dễ bay hơi và flavonoid họ Gừng, không chứa ginsenosid.

Ứng dụng truyền thống

Tam thất bắc (Panax notoginseng)

Hoạt huyết hoá ứ, chỉ huyết giảm sưng đau (dùng sống) hoặc đại bổ huyết khí sau ốm (dùng chín hầm gà).

Tam thất nam / Khương tam thất (Họ Gừng)

Ôn trung hành khí, tán hàn giảm đau bụng lạnh hoặc xoa bóp phong thấp ngoài da.

Kinh nghiệm chọn mua thực tế

Khi mua bột tam thất bắc, tốt nhất hãy tự tay chọn củ tam thất bắc khô nguyên củ chắc nặng (loại 5-7 củ/100g lòng xanh xám) rồi yêu cầu cửa hàng xay trực tiếp trước mặt.

Kiểm tra nguồn gốc lô hàng, hạn dùng và hồ sơ kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm trên sàn.

Tra cứu số lô & chứng từ kiểm nghiệm COA

Sản phẩm dược liệu liên quan trên sàn

Các sản phẩm chính hãng liên quan đến Tam thất bắc (Panax notoginseng) và Tam thất nam / Khương tam thất (Họ Gừng).

Xem thêm sản phẩm

Bài phân biệt dược liệu khác

Xem tất cả