Phân biệt Xạ đen Hoà Bình và Xạ vàng

Nhận diện sắc tím ngọn non, răng cưa phiến lá và màu nước hãm

Trong nhóm cây 'xạ' theo cách gọi của đồng bào Mường Hoà Bình, xạ đen chuẩn (Celastrus hindsii) có hàm lượng polyphenol, flavonoid và quinon đặc trưng cao hơn hẳn các loài xạ vàng mọc lẫn.

Xạ đen (Celastrus hindsii)

Xạ đen (Celastrus hindsii)

Celastrus hindsii

Bộ phận dùng: Thân cành và lá · Tính vị: Tính mát, vị hơi đắng chát hậu ngọt

Xạ vàng / Dây gối cùng chi

Xạ vàng / Dây gối cùng chi

Celastrus paniculatus

Bộ phận dùng: Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

Bảng đối chiếu đặc điểm nhận biết

Màu sắc ngọn và lá non tươi

Xạ đen (Celastrus hindsii)

Đọt non và lá non có màu tím hồng sẫm đặc trưng, phiến lá già dày màu xanh đậm, mép lá có răng cưa nông rõ ở nửa trên.

Xạ vàng / Dây gối cùng chi

Ngọn non màu xanh nhạt hoàn toàn không có sắc tím, phiến lá mỏng hơn, mép lá gần như nguyên ít răng cưa.

Nhựa thân khi cắt tươi

Xạ đen (Celastrus hindsii)

Thân gỗ leo cắt ngang ban đầu trắng ngà, sau vài phút tiếp xúc không khí tiết nhựa oxy hoá chuyển màu đen sẫm rõ rệt.

Xạ vàng / Dây gối cùng chi

Mặt cắt thân gỗ màu trắng vàng sáng, để ngoài không khí không chuyển màu đen mực.

Đặc điểm lá và thân khi phơi khô

Xạ đen (Celastrus hindsii)

Lá khô giòn chậm, giữ màu xanh xám đen hoặc nâu sẫm, mùi thơm ngái dịu; thân khô mặt cắt có vân tia gỗ sẫm.

Xạ vàng / Dây gối cùng chi

Lá khô giòn vụn nhanh, ngả màu vàng úa như lá rụng, hầu như không có mùi thơm đặc trưng.

Màu sắc và hương vị nước sắc

Xạ đen (Celastrus hindsii)

Nước sắc có màu nâu sẫm trong trẻo, vị hơi chát đắng nhẹ sau ngọt hậu rất dễ uống.

Xạ vàng / Dây gối cùng chi

Nước sắc màu vàng nhạt lợt lạt, mùi hơi ngái nhạt không đọng hậu vị.

Giá trị ứng dụng

Xạ đen (Celastrus hindsii)

Được nghiên cứu dược lý bài bản tại Học viện Quân y về nhóm hợp chất chống oxy hoá và thanh nhiệt tiêu độc.

Xạ vàng / Dây gối cùng chi

Chủ yếu dùng hạn chế trong kinh nghiệm dân gian địa phương, hoạt lực sinh học thấp hơn.

Kinh nghiệm chọn mua thực tế

Khi mua xạ đen khô, ưu tiên sản phẩm thu hái phần lá bánh tẻ kết hợp cành non sấy lạnh hoặc phơi râm giữ màu xanh đen tự nhiên, không mua loại toàn khúc thân gỗ già to ít hoạt chất.

Kiểm tra nguồn gốc lô hàng, hạn dùng và hồ sơ kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm trên sàn.

Tra cứu số lô & chứng từ kiểm nghiệm COA

Bài phân biệt dược liệu khác

Xem tất cả