Thăng, Giáng, Phù, Trầm(Thăng Giáng Phù Trầm)

Thuộc nhóm thuật ngữ Tứ khí & Ngũ vị trong tra cứu dược liệu và y học cổ truyền.

Nhóm: Tứ khí & Ngũ vị
Thăng, Giáng, Phù, Trầm

Định nghĩa ngắn gọn

Bốn xu hướng vận động của dược lực trong cơ thể: Thăng (đi lên thượng tiêu), Giáng (đi xuống hạ tiêu), Phù (phát tán ra ngoài biểu) và Trầm (lắng sâu vào lý nội tạng).

Giải thích chi tiết

Các bộ phận hoa, lá nhẹ xốp vị cay ngọt tính ấm thường có xu hướng Thăng - Phù (đi lên đầu mặt, ra da giải cảm); các bộ phận hạt, quả nặng, rễ củ đặc hoặc khoáng vật vị đắng chua mặn tính hàn thường có xu hướng Trầm - Giáng (đi xuống nhuận tràng, lợi tiểu, bình can).

Ví dụ thực tế trên vị thuốc

Cát cánh nhẹ xốp 'chở thuốc đi lên' vùng ngực họng (Thăng); Ngưu tất có xu hướng 'dẫn huyết đi xuống' vùng gối chân (Giáng).