Ngũ vị (Tân, Cam, Toan, Khổ, Hàm)(Ngũ vị dược tính)

Thuộc nhóm thuật ngữ Tứ khí & Ngũ vị trong tra cứu dược liệu và y học cổ truyền.

Nhóm: Tứ khí & Ngũ vị
Ngũ vị (Tân, Cam, Toan, Khổ, Hàm)

Định nghĩa ngắn gọn

Năm vị cơ bản của dược liệu phản ánh thành phần hoá học và hướng tác dụng sinh học gồm Cay (Tân), Ngọt (Cam), Chua (Toan), Đắng (Khổ) và Mặn (Hàm), kèm vị Đạm (nhạt) và Sáp (chát).

Giải thích chi tiết

Mỗi vị mang công năng riêng: Vị Cay (giàu tinh dầu) năng tán năng hành — giải cảm hành khí; Vị Ngọt (đường đa, saponin ngọt) năng bổ năng hoà; Vị Chua/Chát (acid hữu cơ, tanin) năng thu năng sáp — cầm mồ hôi, săn niêm mạc; Vị Đắng (alkaloid, glycosid đắng) năng tiết năng táo — thanh nhiệt trừ thấp; Vị Mặn năng nhuyễn kiên nhuận hạ.

Ví dụ thực tế trên vị thuốc

Quả Ngũ vị tử (Schisandra chinensis) được đặt tên vì hội tụ đủ cả năm vị chua, ngọt, cay, đắng, mặn trong cùng một quả.