Dược liệu Dactylicapnos torulosa (họ Thuốc phiện) (Dactylicapnos torulosa)
Dược liệu Dactylicapnos torulosa (họ Thuốc phiện) (Dactylicapnos torulosa)Ảnh: Wikimedia Commons Botanical Archive · CC BY-SA · Nguồn gốc
Đông dược Á ĐôngVần D

Dược liệu Dactylicapnos torulosa (họ Thuốc phiện)

Dactylicapnos torulosa

Dược liệu Dactylicapnos torulosa (họ Thuốc phiện) (Dactylicapnos torulosa) là loài thực vật dược học thuộc Họ Thuốc phiện (Papaveraceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là thân củ hoặc toàn cây, nổi bật với nhóm hoạt chất alkaloid isoquinolin (tetrahydropalmatin, protopin, sanguinarin).

Bộ phận dùng
Thân củ hoặc toàn cây
Nhóm hoạt chất chính
Alkaloid isoquinolin (tetrahydropalmatin, protopin, sanguinarin)

1. Tổng quan và danh pháp

Dược liệu Dactylicapnos torulosa (họ Thuốc phiện) (danh pháp khoa học: Dactylicapnos torulosa) là đại diện có giá trị dược liệu thuộc chi Dactylicapnos, Họ Thuốc phiện (Papaveraceae). Trong hệ thống phân loại của Thư viện Dược liệu Herbal.vn, loài này được xếp vào nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền.

Tên gọi khác và đồng danh: Dactylicapnos torulosa.

2. Phân loại thực vật học và họ hàng

Theo hệ thống phân loại thực vật hiện đại, Dược liệu Dactylicapnos torulosa (họ Thuốc phiện) mang danh pháp hai phần chuẩn là Dactylicapnos torulosa, trực thuộc Chi Dactylicapnos (Dactylicapnos) nằm trong Họ Thuốc phiện (Papaveraceae).

Các loài cùng chi Dactylicapnos và cùng Họ Thuốc phiện thường chia sẻ nhiều đặc điểm hình thái cơ quan sinh sản cũng như các khung chuyển hoá thứ cấp tương đồng, giúp định hướng nghiên cứu dược lý và kiểm nghiệm dược liệu.

3. Đặc điểm nhận diện và phân bố sinh thái

Trong tự nhiên và canh tác dược liệu, việc nhận diện chính xác Dactylicapnos torulosa dựa trên cấu trúc lá, kiểu cụm hoa, quả và đặc điểm giải phẫu bộ phận dùng (thân củ hoặc toàn cây) nhằm tránh nhầm lẫn với các loài gần gũi trong cùng chi Dactylicapnos.

Loài phân bố chủ yếu tại các vùng khí hậu cận nhiệt đới và ôn đới Á Đông; nhiều vùng trồng tại vùng cao phía Bắc Việt Nam hiện cũng đã di thực hoặc sử dụng nguồn dược liệu nhập khẩu đạt tiêu chuẩn dược điển.

4. Bộ phận dùng và thành phần hoá học

  • Bộ phận dùng chính: Thân củ hoặc toàn cây.
  • Nhóm hoạt chất ghi nhận: Alkaloid isoquinolin (tetrahydropalmatin, protopin, sanguinarin).
  • Thu hái và sơ chế: Thu hoạch vào thời kỳ tích luỹ hàm lượng hoạt chất cao nhất trong năm, làm sạch tạp chất, phơi âm can hoặc sấy ở nhiệt độ kiểm soát để bảo toàn các hợp chất nhạy nhiệt và tinh dầu tự nhiên.

5. Công dụng truyền thống và ứng dụng thực tiễn

Trong tri thức thảo dược truyền thống và tài liệu thực vật dược học, Dược liệu Dactylicapnos torulosa (họ Thuốc phiện) (Dactylicapnos torulosa) được ghi nhận sử dụng bộ phận thân củ hoặc toàn cây trong chăm sóc sức khoẻ, chế biến trà thảo mộc hoặc chiết xuất hoạt chất tự nhiên.

Các nhóm ứng dụng tiêu biểu: An thần & Giấc ngủ, Tuần hoàn & Mạch máu.

6. Góc nhìn dược học hiện đại

Các nghiên cứu thực vật dược (phytochemistry & ethnopharmacology) đối với chi Dactylicapnos và Họ Thuốc phiện tập trung đánh giá hoạt tính sinh học của nhóm alkaloid isoquinolin (tetrahydropalmatin, protopin, sanguinarin), bao gồm khả năng chống oxy hoá, bảo vệ tế bào và tiềm năng chuẩn hoá dịch chiết trong các dạng bào chế hiện đại như trà túi lọc, cao khô định chuẩn, viên nang thảo dược và sản phẩm chăm sóc cá nhân.

7. Lưu ý an toàn và bảo tồn

  • Sử dụng đúng loài đã được định danh khoa học (Dactylicapnos torulosa), đúng bộ phận dùng và nguồn gốc rõ ràng, không dùng dược liệu ẩm mốc hoặc không rõ xuất xứ.
  • Phụ nữ đang mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ và người đang sử dụng phác đồ thuốc kê đơn cần tham vấn ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn trước khi dùng.

Khi thu hái và sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc khai thác bền vững, ưu tiên nguồn nguyên liệu từ các vùng trồng dược liệu kiểm soát chất lượng.

Khuyến cáo chuyên môn & An toàn sử dụng

Nội dung chuyên khảo trong Thư viện Dược liệu Herbal.vn được tổng hợp từ các tài liệu phân loại thực vật học và dược học nhằm mục đích tra cứu, học thuật và tham khảo thông tin. Thông tin này không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ, thầy thuốc chuyên khoa.

Dược liệu cùng Họ hàng (Họ Thuốc phiện)

Các loài có quan hệ phân loại thực vật gần gũi với Dược liệu Dactylicapnos torulosa (họ Thuốc phiện).

Xem toàn bộ họ →
Thảo mộc họ Thuốc phiện dây leo (Dactylicapnos scandens)
Quốc tế

Thảo mộc họ Thuốc phiện dây leo (Dactylicapnos scandens)

Dactylicapnos scandens

Họ Thuốc phiện · Thân củ hoặc toàn cây

Thảo mộc họ Thuốc phiện dây leo (Dactylicapnos scandens) (Dactylicapnos scandens) là loài thực vật dược học thuộc Họ Thuốc phiện (Papaveraceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là thân củ hoặc toàn cây, nổi bật với nhóm hoạt chất alkaloid isoquinolin (tetrahydropalmatin, protopin, sanguinarin).

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKAn thần & Giấc ngủ
Thảo mộc họ Thuốc phiện bò lan (Corydalis repens)
Đông dược

Thảo mộc họ Thuốc phiện bò lan (Corydalis repens)

Corydalis repens

Họ Thuốc phiện · Thân củ hoặc toàn cây

Thảo mộc họ Thuốc phiện bò lan (Corydalis repens) (Corydalis repens) là loài thực vật dược học thuộc Họ Thuốc phiện (Papaveraceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là thân củ hoặc toàn cây, nổi bật với nhóm hoạt chất alkaloid isoquinolin (tetrahydropalmatin, protopin, sanguinarin).

An thần & Giấc ngủTuần hoàn & Mạch máu
Corydalis tongolensis
Đông dược

Dược liệu Corydalis tongolensis (họ Thuốc phiện)

Corydalis tongolensis

Họ Thuốc phiện · Thân củ hoặc toàn cây

Dược liệu Corydalis tongolensis (họ Thuốc phiện) (Corydalis tongolensis) là loài thực vật dược học thuộc Họ Thuốc phiện (Papaveraceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là thân củ hoặc toàn cây, nổi bật với nhóm hoạt chất alkaloid isoquinolin (tetrahydropalmatin, protopin, sanguinarin).

An thần & Giấc ngủTuần hoàn & Mạch máu
Anh túc
Thuốc Nam

Anh túc

Papaver somniferum

Họ Thuốc phiện · Thân củ hoặc toàn cây

Anh túc hay còn gọi là a phiến, á phiện, thuốc phiện, thẩu, trẩu (người Tày gọi là cây nàng tiên), là loài thực vật có tên khoa học là Papaver somniferum L., thuộc họ Anh túc (Papaveraceae). Được xem là cây dược liệu quý. Trong y học dùng cho giảm đau tốt nhất trong các loại dược...

An thần & Giấc ngủTuần hoàn & Mạch máu
Corydalis dasyptera
Quốc tế

Dược liệu Corydalis dasyptera (họ Thuốc phiện)

Corydalis dasyptera

Họ Thuốc phiện · Thân củ hoặc toàn cây

Dược liệu Corydalis dasyptera (họ Thuốc phiện) (Corydalis dasyptera) là loài thực vật dược học thuộc Họ Thuốc phiện (Papaveraceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là thân củ hoặc toàn cây, nổi bật với nhóm hoạt chất alkaloid isoquinolin (tetrahydropalmatin, protopin, sanguinarin).

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKAn thần & Giấc ngủ
Corydalis polyphylla
Quốc tế

Dược liệu Corydalis polyphylla (họ Thuốc phiện)

Corydalis polyphylla

Họ Thuốc phiện · Thân củ hoặc toàn cây

Dược liệu Corydalis polyphylla (họ Thuốc phiện) (Corydalis polyphylla) là loài thực vật dược học thuộc Họ Thuốc phiện (Papaveraceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là thân củ hoặc toàn cây, nổi bật với nhóm hoạt chất alkaloid isoquinolin (tetrahydropalmatin, protopin, sanguinarin).

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKAn thần & Giấc ngủ