Cửu chưng cửu sái(Cửu chưng cửu sái (Chín lần đồ, chín lần phơi))

Thuộc nhóm thuật ngữ Bào chế dược liệu trong tra cứu dược liệu và y học cổ truyền.

Nhóm: Bào chế dược liệu
Cửu chưng cửu sái

Định nghĩa ngắn gọn

Kỹ thuật bào chế công phu gồm nhiều chu kỳ đồ chín cách thuỷ (chưng) với phụ liệu rồi đem phơi nắng và phơi sương (sái) lặp lại nhằm chuyển hoá hoạt chất và giảm tác dụng phụ.

Giải thích chi tiết

Quá trình thuỷ nhiệt kéo dài xen kẽ phơi sấy làm thuỷ phân các glycosid gây kích ứng tiêu hoá (như anthraquinon liên hợp trong hà thủ ô đỏ sống hoặc iridoid trong sinh địa), chuyển vị thuốc từ tính hàn lương tả hạ sang tính ôn ấm tư bổ tinh huyết và tạo màu đen bóng dẻo thơm.

Ví dụ thực tế trên vị thuốc

Chế biến Hà thủ ô đỏ với nước sắc đậu đen xanh lòng và chế Sinh địa với rượu sa nhân thành Thục địa hoàng là hai ứng dụng tiêu biểu nhất.