Sâm Ấn Độ (Ashwagandha) (Withania somnifera)
Sâm Ấn Độ (Ashwagandha) (Withania somnifera)Ảnh: Yael Orgad · CC-BY-NC · Nguồn gốc
Thảo dược Quốc tếVần S

Sâm Ấn Độ (Ashwagandha)

Withania somnifera

Sâm Ấn Độ (Ashwagandha) (Withania somnifera) là loài thực vật dược học thuộc Họ Cà (Solanaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là rễ củ, nổi bật với nhóm hoạt chất withanolid (withaferin a, withanosid iv, v), sitoindosid và alkaloid.

Họ thực vật
Họ Cà (Solanaceae)
Tên gọi khác / Tên đồng nghĩa
Ashwagandha · Nhân sâm Ấn Độ · Winter cherry
Bộ phận dùng
Rễ củ
Tính vị
Vị đắng chát nhẹ, tính ấm
Quy kinh
Tâm, Thận
Nhóm hoạt chất chính
Withanolid (withaferin A, withanosid IV, V), sitoindosid và alkaloid

1. Tổng quan và danh pháp

Sâm Ấn Độ (Ashwagandha) (danh pháp khoa học: Withania somnifera) là đại diện có giá trị dược liệu thuộc chi Withania, Họ Cà (Solanaceae). Trong hệ thống phân loại của Thư viện Dược liệu Herbal.vn, loài này được xếp vào nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại.

Tên gọi khác và đồng danh: Ashwagandha, Nhân sâm Ấn Độ, Winter cherry.

2. Phân loại thực vật học và họ hàng

Theo hệ thống phân loại thực vật hiện đại, Sâm Ấn Độ (Ashwagandha) mang danh pháp hai phần chuẩn là Withania somnifera, trực thuộc Chi Sâm Ấn Độ (Withania) nằm trong Họ Cà (Solanaceae).

Các loài cùng chi Withania và cùng Họ Cà thường chia sẻ nhiều đặc điểm hình thái cơ quan sinh sản cũng như các khung chuyển hoá thứ cấp tương đồng, giúp định hướng nghiên cứu dược lý và kiểm nghiệm dược liệu.

3. Đặc điểm nhận diện và phân bố sinh thái

Trong tự nhiên và canh tác dược liệu, việc nhận diện chính xác Withania somnifera dựa trên cấu trúc lá, kiểu cụm hoa, quả và đặc điểm giải phẫu bộ phận dùng (rễ củ) nhằm tránh nhầm lẫn với các loài gần gũi trong cùng chi Withania.

Loài có nguồn gốc từ các vùng sinh thái đặc trưng trên thế giới, hiện được trồng quy mô dược dụng và chiết xuất chuẩn hoá phục vụ ngành thực phẩm bảo vệ sức khoẻ và dược mỹ phẩm toàn cầu.

4. Bộ phận dùng và thành phần hoá học

  • Bộ phận dùng chính: Rễ củ.
  • Nhóm hoạt chất ghi nhận: Withanolid (withaferin A, withanosid IV, V), sitoindosid và alkaloid.
  • Thu hái và sơ chế: Thu hoạch vào thời kỳ tích luỹ hàm lượng hoạt chất cao nhất trong năm, làm sạch tạp chất, phơi âm can hoặc sấy ở nhiệt độ kiểm soát để bảo toàn các hợp chất nhạy nhiệt và tinh dầu tự nhiên.

5. Công dụng truyền thống và ứng dụng thực tiễn

Thảo dược adaptogen tiêu biểu của nền Y học Ayurveda hỗ trợ thích nghi căng thẳng (stress), cải thiện giấc ngủ và phục hồi thể lực.

  • Tính vị tham khảo: Vị đắng chát nhẹ, tính ấm.
  • Quy kinh tham khảo: Tâm, Thận.

Các nhóm ứng dụng tiêu biểu: An thần & Giấc ngủ, Bồi bổ khí huyết & Thể lực, Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSK.

6. Góc nhìn dược học hiện đại

Các nghiên cứu thực vật dược (phytochemistry & ethnopharmacology) đối với chi Withania và Họ Cà tập trung đánh giá hoạt tính sinh học của nhóm withanolid (withaferin a, withanosid iv, v), sitoindosid và alkaloid, bao gồm khả năng chống oxy hoá, bảo vệ tế bào và tiềm năng chuẩn hoá dịch chiết trong các dạng bào chế hiện đại như trà túi lọc, cao khô định chuẩn, viên nang thảo dược và sản phẩm chăm sóc cá nhân.

7. Lưu ý an toàn và bảo tồn

  • Sử dụng đúng loài đã được định danh khoa học (Withania somnifera), đúng bộ phận dùng và nguồn gốc rõ ràng, không dùng dược liệu ẩm mốc hoặc không rõ xuất xứ.
  • Phụ nữ đang mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ và người đang sử dụng phác đồ thuốc kê đơn cần tham vấn ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn trước khi dùng.

Khi thu hái và sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc khai thác bền vững, ưu tiên nguồn nguyên liệu từ các vùng trồng dược liệu kiểm soát chất lượng.

Khuyến cáo chuyên môn & An toàn sử dụng

Nội dung chuyên khảo trong Thư viện Dược liệu Herbal.vn được tổng hợp từ các tài liệu phân loại thực vật học và dược học nhằm mục đích tra cứu, học thuật và tham khảo thông tin. Thông tin này không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ, thầy thuốc chuyên khoa.

Sản phẩm từ Sâm Ấn Độ (Ashwagandha) trên sàn Herbal.vn

Các sản phẩm thảo dược, trà dược liệu và chế phẩm chính hãng có liên quan đến dược liệu này.

Tìm thêm trên sàn →

Dược liệu cùng Họ hàng (Họ Cà)

Các loài có quan hệ phân loại thực vật gần gũi với Sâm Ấn Độ (Ashwagandha).

Xem toàn bộ họ →
Aspidistra alata
Thuốc Nam

Dược liệu Aspidistra alata (họ Cà)

Aspidistra alata

Họ Cà · Quả chín, cành lá hoặc rễ

Dược liệu Aspidistra alata (họ Cà) (Aspidistra alata) là loài thực vật dược học thuộc Họ Cà (Solanaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là quả chín, cành lá hoặc rễ, nổi bật với nhóm hoạt chất glycoalkaloid steroid, withanolid, polysaccharide (lycium), carotenoid và flavonoid.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Cà paniculatum (Solanum paniculatum)
Thuốc Nam

Cà paniculatum (Solanum paniculatum)

Solanum paniculatum

Họ Cà · Quả chín, cành lá hoặc rễ

Cà paniculatum (Solanum paniculatum) (Solanum paniculatum) là loài thực vật dược học thuộc Họ Cà (Solanaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là quả chín, cành lá hoặc rễ, nổi bật với nhóm hoạt chất glycoalkaloid steroid, withanolid, polysaccharide (lycium), carotenoid và flavonoid.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Cà gai leo
Thuốc Nam1 SP

Cà gai leo

Solanum procumbens

Họ Cà · Dây thân, cành lá và rễ

Cà gai leo (tên khoa học: Solanum procumbens), còn có tên khác là cà gai dây, cà vạnh, cà quýnh, cà lù, cà bò, cà Hải Nam, cà quạnh, quánh, gai cườm, là loài thực vật thuộc họ Solanaceae. Loài này phân bố ở các tỉnh miền Bắc cho đến Huế tại Việt Nam, Lào, Campuchia, Trung Quốc (Q...

Bảo vệ gan & Hạ men ganXương khớp & Phong thấp
Kỷ tử (Câu kỷ tử)
Đông dược

Kỷ tử (Câu kỷ tử)

Lycium barbarum

Họ Cà · Quả chín phơi sấy khô

Kỷ tử (Câu kỷ tử) (Lycium barbarum) là loài thực vật dược học thuộc Họ Cà (Solanaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là quả chín phơi sấy khô, nổi bật với nhóm hoạt chất lycium barbarum polysaccharide (lbp), zeaxanthin dipalmitat, betain và vitamin c.

Dưỡng âm & Sinh tân chỉ khátTrà thảo mộc dưỡng sinh
Sơn mạch đông
Đông dược

Sơn mạch đông

Liriope spicata

Họ Cà · Quả chín, cành lá hoặc rễ

Sơn mạch đông (Liriope spicata) là loài thực vật dược học thuộc Họ Cà (Solanaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là quả chín, cành lá hoặc rễ, nổi bật với nhóm hoạt chất glycoalkaloid steroid, withanolid, polysaccharide (lycium), carotenoid và flavonoid.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Lu lu đực
Thuốc Nam

Lu lu đực

Solanum nigrum

Họ Cà · Quả chín, cành lá hoặc rễ

Lu lu đực hay còn gọi lù lù đực, cà lù, thù lu đực (tên gọi dễ nhầm lẫn với cây Tầm bóp, còn gọi là Lu lu cái), có danh pháp khoa học: Solanum nigrum là loài thực vật có hoa thuộc họ Cà, được Carl Linnaeus mô tả khoa học lần đầu năm 1753. Cây có nguồn gốc từ đại lục địa Á – Âu, đ...

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan