Rẫm Bắc Bộ

Bursera tonkinensis

Dược liệu Việt NamVần R

Rẫm Bắc Bộ

Bursera tonkinensis

Rẫm Bắc Bộ hay Búc sơ Bắc Bộ, (danh pháp hai phần: Bursera tonkinensis), là một loài thực vật thuộc họ Râm (cũng gọi là họ Trám - Burseraceae). Đây là loài đặc hữu của Việt Nam.

Họ thực vật
Họ Trám (Burseraceae)
Bộ phận dùng
Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa
Nhóm hoạt chất chính
Polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật

1. Tổng quan và danh pháp

Rẫm Bắc Bộ hay Búc sơ Bắc Bộ, (danh pháp hai phần: Bursera tonkinensis), là một loài thực vật thuộc họ Râm (cũng gọi là họ Trám - Burseraceae). Đây là loài đặc hữu của Việt Nam.

2. Phân loại thực vật học và họ hàng

Theo hệ thống phân loại thực vật hiện đại, Rẫm Bắc Bộ mang danh pháp hai phần chuẩn là Bursera tonkinensis, trực thuộc Chi Bursera (Bursera) nằm trong Họ Trám (Burseraceae).

Các loài cùng chi Bursera và cùng Họ Trám thường chia sẻ nhiều đặc điểm hình thái cơ quan sinh sản cũng như các khung chuyển hoá thứ cấp tương đồng, giúp định hướng nghiên cứu dược lý và kiểm nghiệm dược liệu.

3. Đặc điểm nhận diện và phân bố sinh thái

Trong tự nhiên và canh tác dược liệu, việc nhận diện chính xác Bursera tonkinensis dựa trên cấu trúc lá, kiểu cụm hoa, quả và đặc điểm giải phẫu bộ phận dùng (toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa) nhằm tránh nhầm lẫn với các loài gần gũi trong cùng chi Bursera.

Loài thích nghi tốt với điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, phân bố từ vùng trung du, miền núi đến các vườn bảo tồn cây thuốc.

4. Bộ phận dùng và thành phần hoá học

  • Bộ phận dùng chính: Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa.
  • Nhóm hoạt chất ghi nhận: Polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.
  • Thu hái và sơ chế: Thu hoạch vào thời kỳ tích luỹ hàm lượng hoạt chất cao nhất trong năm, làm sạch tạp chất, phơi âm can hoặc sấy ở nhiệt độ kiểm soát để bảo toàn các hợp chất nhạy nhiệt và tinh dầu tự nhiên.

5. Công dụng truyền thống và ứng dụng thực tiễn

Trong tri thức thảo dược truyền thống và tài liệu thực vật dược học, Rẫm Bắc Bộ (Bursera tonkinensis) được ghi nhận sử dụng bộ phận toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa trong chăm sóc sức khoẻ, chế biến trà thảo mộc hoặc chiết xuất hoạt chất tự nhiên.

Các nhóm ứng dụng tiêu biểu: Trà thảo mộc dưỡng sinh, Thanh nhiệt & Mát gan.

6. Góc nhìn dược học hiện đại

Các nghiên cứu thực vật dược (phytochemistry & ethnopharmacology) đối với chi Bursera và Họ Trám tập trung đánh giá hoạt tính sinh học của nhóm polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật, bao gồm khả năng chống oxy hoá, bảo vệ tế bào và tiềm năng chuẩn hoá dịch chiết trong các dạng bào chế hiện đại như trà túi lọc, cao khô định chuẩn, viên nang thảo dược và sản phẩm chăm sóc cá nhân.

7. Lưu ý an toàn và bảo tồn

  • Sử dụng đúng loài đã được định danh khoa học (Bursera tonkinensis), đúng bộ phận dùng và nguồn gốc rõ ràng, không dùng dược liệu ẩm mốc hoặc không rõ xuất xứ.
  • Phụ nữ đang mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ và người đang sử dụng phác đồ thuốc kê đơn cần tham vấn ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn trước khi dùng.

Khi thu hái và sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc khai thác bền vững, ưu tiên nguồn nguyên liệu từ các vùng trồng dược liệu kiểm soát chất lượng.

Khuyến cáo chuyên môn & An toàn sử dụng

Nội dung chuyên khảo trong Thư viện Dược liệu Herbal.vn được tổng hợp từ các tài liệu phân loại thực vật học và dược học nhằm mục đích tra cứu, học thuật và tham khảo thông tin. Thông tin này không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ, thầy thuốc chuyên khoa.

Dược liệu cùng Họ hàng (Họ Trám)

Các loài có quan hệ phân loại thực vật gần gũi với Rẫm Bắc Bộ.

Xem toàn bộ họ →
Dược liệu Santiria trimera (họ Trám)
Quốc tế

Dược liệu Santiria trimera (họ Trám)

Santiria trimera

Họ Trám · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

Dược liệu Santiria trimera (họ Trám) (Santiria trimera) là loài thực vật dược học thuộc Họ Trám (Burseraceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Dacryodes heterotricha
Quốc tế

Dược liệu Dacryodes heterotricha (họ Trám)

Dacryodes heterotricha

Họ Trám · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

Dược liệu Dacryodes heterotricha (họ Trám) (Dacryodes heterotricha) là loài thực vật dược học thuộc Họ Trám (Burseraceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Một dược
Đông dược

Một dược

Commiphora myrrha

Họ Trám · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

Một dược (Commiphora myrrha) là loài thực vật dược học thuộc Họ Trám (Burseraceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Thanh nhiệt & Mát ganTrà thảo mộc dưỡng sinh
Dược liệu Garuga pinnata (họ Trám)
Quốc tế

Dược liệu Garuga pinnata (họ Trám)

Garuga pinnata

Họ Trám · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

Dược liệu Garuga pinnata (họ Trám) (Garuga pinnata) là loài thực vật dược học thuộc Họ Trám (Burseraceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Một dược caudata (Commiphora caudata)
Quốc tế

Một dược caudata (Commiphora caudata)

Commiphora caudata

Họ Trám · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

Một dược caudata (Commiphora caudata) (Commiphora caudata) là loài thực vật dược học thuộc Họ Trám (Burseraceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Dacryodes letestui
Thuốc Nam

Dacryodes le-testui

Dacryodes letestui

Họ Trám · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

Dacryodes le-testui (Dacryodes letestui) là loài thực vật dược học thuộc Họ Trám (Burseraceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Thanh nhiệt & Mát ganTrà thảo mộc dưỡng sinh