Hồi cần brachycarpa (Pimpinella brachycarpa) (Pimpinella brachycarpa)
Hồi cần brachycarpa (Pimpinella brachycarpa) (Pimpinella brachycarpa)Ảnh: onidiras-iNaturalist · CC BY-NC · Nguồn gốc
Đông dược Á ĐôngVần H

Hồi cần brachycarpa (Pimpinella brachycarpa)

Pimpinella brachycarpa

Hồi cần brachycarpa (Pimpinella brachycarpa) (Pimpinella brachycarpa) là loài thực vật dược học thuộc Họ Hoa tán (Apiaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là rễ củ và quả chín, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu phthalid, coumarin, furanocoumarin, acid ferulic và flavonoid.

Họ thực vật
Họ Hoa tán (Apiaceae)
Bộ phận dùng
Rễ củ và quả chín
Nhóm hoạt chất chính
Tinh dầu phthalid, coumarin, furanocoumarin, acid ferulic và flavonoid

1. Tổng quan và danh pháp

Hồi cần brachycarpa (Pimpinella brachycarpa) (danh pháp khoa học: Pimpinella brachycarpa) là đại diện có giá trị dược liệu thuộc chi Pimpinella, Họ Hoa tán (Apiaceae). Trong hệ thống phân loại của Thư viện Dược liệu Herbal.vn, loài này được xếp vào nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền.

Tên gọi khác và đồng danh: Pimpinella brachycarpa.

2. Phân loại thực vật học và họ hàng

Theo hệ thống phân loại thực vật hiện đại, Hồi cần brachycarpa (Pimpinella brachycarpa) mang danh pháp hai phần chuẩn là Pimpinella brachycarpa, trực thuộc Chi Hồi cần (Pimpinella) nằm trong Họ Hoa tán (Apiaceae).

Các loài cùng chi Pimpinella và cùng Họ Hoa tán thường chia sẻ nhiều đặc điểm hình thái cơ quan sinh sản cũng như các khung chuyển hoá thứ cấp tương đồng, giúp định hướng nghiên cứu dược lý và kiểm nghiệm dược liệu.

3. Đặc điểm nhận diện và phân bố sinh thái

Trong tự nhiên và canh tác dược liệu, việc nhận diện chính xác Pimpinella brachycarpa dựa trên cấu trúc lá, kiểu cụm hoa, quả và đặc điểm giải phẫu bộ phận dùng (rễ củ và quả chín) nhằm tránh nhầm lẫn với các loài gần gũi trong cùng chi Pimpinella.

Loài phân bố chủ yếu tại các vùng khí hậu cận nhiệt đới và ôn đới Á Đông; nhiều vùng trồng tại vùng cao phía Bắc Việt Nam hiện cũng đã di thực hoặc sử dụng nguồn dược liệu nhập khẩu đạt tiêu chuẩn dược điển.

4. Bộ phận dùng và thành phần hoá học

  • Bộ phận dùng chính: Rễ củ và quả chín.
  • Nhóm hoạt chất ghi nhận: Tinh dầu phthalid, coumarin, furanocoumarin, acid ferulic và flavonoid.
  • Thu hái và sơ chế: Thu hoạch vào thời kỳ tích luỹ hàm lượng hoạt chất cao nhất trong năm, làm sạch tạp chất, phơi âm can hoặc sấy ở nhiệt độ kiểm soát để bảo toàn các hợp chất nhạy nhiệt và tinh dầu tự nhiên.

5. Công dụng truyền thống và ứng dụng thực tiễn

Trong tri thức thảo dược truyền thống và tài liệu thực vật dược học, Hồi cần brachycarpa (Pimpinella brachycarpa) (Pimpinella brachycarpa) được ghi nhận sử dụng bộ phận rễ củ và quả chín trong chăm sóc sức khoẻ, chế biến trà thảo mộc hoặc chiết xuất hoạt chất tự nhiên.

Các nhóm ứng dụng tiêu biểu: Bồi bổ khí huyết & Thể lực, Hỗ trợ tiêu hoá, Điều hoà & Sức khoẻ phụ nữ.

6. Góc nhìn dược học hiện đại

Các nghiên cứu thực vật dược (phytochemistry & ethnopharmacology) đối với chi Pimpinella và Họ Hoa tán tập trung đánh giá hoạt tính sinh học của nhóm tinh dầu phthalid, coumarin, furanocoumarin, acid ferulic và flavonoid, bao gồm khả năng chống oxy hoá, bảo vệ tế bào và tiềm năng chuẩn hoá dịch chiết trong các dạng bào chế hiện đại như trà túi lọc, cao khô định chuẩn, viên nang thảo dược và sản phẩm chăm sóc cá nhân.

7. Lưu ý an toàn và bảo tồn

  • Sử dụng đúng loài đã được định danh khoa học (Pimpinella brachycarpa), đúng bộ phận dùng và nguồn gốc rõ ràng, không dùng dược liệu ẩm mốc hoặc không rõ xuất xứ.
  • Phụ nữ đang mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ và người đang sử dụng phác đồ thuốc kê đơn cần tham vấn ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn trước khi dùng.

Khi thu hái và sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc khai thác bền vững, ưu tiên nguồn nguyên liệu từ các vùng trồng dược liệu kiểm soát chất lượng.

Khuyến cáo chuyên môn & An toàn sử dụng

Nội dung chuyên khảo trong Thư viện Dược liệu Herbal.vn được tổng hợp từ các tài liệu phân loại thực vật học và dược học nhằm mục đích tra cứu, học thuật và tham khảo thông tin. Thông tin này không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ, thầy thuốc chuyên khoa.

Dược liệu cùng Họ hàng (Họ Hoa tán)

Các loài có quan hệ phân loại thực vật gần gũi với Hồi cần brachycarpa (Pimpinella brachycarpa).

Xem toàn bộ họ →
Hồi cần diversifolia (Pimpinella diversifolia)
Đông dược

Hồi cần diversifolia (Pimpinella diversifolia)

Pimpinella diversifolia

Họ Hoa tán · Rễ củ và quả chín

Hồi cần diversifolia (Pimpinella diversifolia) (Pimpinella diversifolia) là loài thực vật dược học thuộc Họ Hoa tán (Apiaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là rễ củ và quả chín, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu phthalid, coumarin, furanocoumarin, acid ferulic và flavonoid.

Hỗ trợ tiêu hoáĐiều hoà & Sức khoẻ phụ nữ
Tiểu hồi cần
Đông dược

Tiểu hồi cần

Pimpinella anisum

Họ Hoa tán · Rễ củ và quả chín

Tiểu hồi cần hay anit, hồi cần, dương hồi, dương hồi hương, , (danh pháp hai phần: Pimpinella anisum) là một loài thực vật được dùng làm gia vị, thuộc họ Hoa tán (Apiaceae).

Hỗ trợ tiêu hoáĐiều hoà & Sức khoẻ phụ nữ
Oenanthe sinensis
Thuốc Nam

Thảo mộc họ Hoa tán Á Đông (Oenanthe sinensis)

Oenanthe sinensis

Họ Hoa tán · Rễ củ và quả chín

Thảo mộc họ Hoa tán Á Đông (Oenanthe sinensis) (Oenanthe sinensis) là loài thực vật dược học thuộc Họ Hoa tán (Apiaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là rễ củ và quả chín, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu phthalid, coumarin, furanocoumarin, acid ferulic và flavonoid.

Hỗ trợ tiêu hoáĐiều hoà & Sức khoẻ phụ nữ
Pternopetalum vulgare var. acuminatum
Thuốc Nam

Thảo mộc họ Hoa tán thông thường (Pternopetalum vulgare var. acuminatum)

Pternopetalum vulgare var. acuminatum

Họ Hoa tán · Rễ củ và quả chín

Thảo mộc họ Hoa tán thông thường (Pternopetalum vulgare var. acuminatum) (Pternopetalum vulgare var. acuminatum) là loài thực vật dược học thuộc Họ Hoa tán (Apiaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là rễ củ và quả chín, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu phthalid, coumarin, furanocoumarin, acid ferulic và flavonoid.

Hỗ trợ tiêu hoáĐiều hoà & Sức khoẻ phụ nữ