Húng quế campechianum (Ocimum campechianum) (Ocimum campechianum)
Húng quế campechianum (Ocimum campechianum) (Ocimum campechianum)Ảnh: Lex García · CC BY-NC · Nguồn gốc
Dược liệu Việt NamVần H

Húng quế campechianum (Ocimum campechianum)

Ocimum campechianum

Húng quế campechianum (Ocimum campechianum) (Ocimum campechianum) là loài thực vật dược học thuộc Họ Hoa môi (Lamiaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là cành mang lá và ngọn có hoa, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu thơm (menthol, thymol, eugenol, linalool), acid rosmarinic, diterpen và flavonoid.

Họ thực vật
Họ Hoa môi (Lamiaceae)
Bộ phận dùng
Cành mang lá và ngọn có hoa
Nhóm hoạt chất chính
Tinh dầu thơm (menthol, thymol, eugenol, linalool), acid rosmarinic, diterpen và flavonoid

1. Tổng quan và danh pháp

Húng quế campechianum (Ocimum campechianum) (danh pháp khoa học: Ocimum campechianum) là đại diện có giá trị dược liệu thuộc chi Ocimum, Họ Hoa môi (Lamiaceae). Trong hệ thống phân loại của Thư viện Dược liệu Herbal.vn, loài này được xếp vào nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á.

Tên gọi khác và đồng danh: Ocimum campechianum.

2. Phân loại thực vật học và họ hàng

Theo hệ thống phân loại thực vật hiện đại, Húng quế campechianum (Ocimum campechianum) mang danh pháp hai phần chuẩn là Ocimum campechianum, trực thuộc Chi Húng quế (Ocimum) nằm trong Họ Hoa môi (Lamiaceae).

Các loài cùng chi Ocimum và cùng Họ Hoa môi thường chia sẻ nhiều đặc điểm hình thái cơ quan sinh sản cũng như các khung chuyển hoá thứ cấp tương đồng, giúp định hướng nghiên cứu dược lý và kiểm nghiệm dược liệu.

3. Đặc điểm nhận diện và phân bố sinh thái

Trong tự nhiên và canh tác dược liệu, việc nhận diện chính xác Ocimum campechianum dựa trên cấu trúc lá, kiểu cụm hoa, quả và đặc điểm giải phẫu bộ phận dùng (cành mang lá và ngọn có hoa) nhằm tránh nhầm lẫn với các loài gần gũi trong cùng chi Ocimum.

Loài thích nghi tốt với điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, phân bố từ vùng trung du, miền núi đến các vườn bảo tồn cây thuốc.

4. Bộ phận dùng và thành phần hoá học

  • Bộ phận dùng chính: Cành mang lá và ngọn có hoa.
  • Nhóm hoạt chất ghi nhận: Tinh dầu thơm (menthol, thymol, eugenol, linalool), acid rosmarinic, diterpen và flavonoid.
  • Thu hái và sơ chế: Thu hoạch vào thời kỳ tích luỹ hàm lượng hoạt chất cao nhất trong năm, làm sạch tạp chất, phơi âm can hoặc sấy ở nhiệt độ kiểm soát để bảo toàn các hợp chất nhạy nhiệt và tinh dầu tự nhiên.

5. Công dụng truyền thống và ứng dụng thực tiễn

Trong tri thức thảo dược truyền thống và tài liệu thực vật dược học, Húng quế campechianum (Ocimum campechianum) (Ocimum campechianum) được ghi nhận sử dụng bộ phận cành mang lá và ngọn có hoa trong chăm sóc sức khoẻ, chế biến trà thảo mộc hoặc chiết xuất hoạt chất tự nhiên.

Các nhóm ứng dụng tiêu biểu: Tinh dầu & Hương liệu tự nhiên, Hô hấp & Dịu cổ họng, Lá tắm, xông hơi & Ngoài da.

6. Góc nhìn dược học hiện đại

Các nghiên cứu thực vật dược (phytochemistry & ethnopharmacology) đối với chi Ocimum và Họ Hoa môi tập trung đánh giá hoạt tính sinh học của nhóm tinh dầu thơm (menthol, thymol, eugenol, linalool), acid rosmarinic, diterpen và flavonoid, bao gồm khả năng chống oxy hoá, bảo vệ tế bào và tiềm năng chuẩn hoá dịch chiết trong các dạng bào chế hiện đại như trà túi lọc, cao khô định chuẩn, viên nang thảo dược và sản phẩm chăm sóc cá nhân.

7. Lưu ý an toàn và bảo tồn

  • Sử dụng đúng loài đã được định danh khoa học (Ocimum campechianum), đúng bộ phận dùng và nguồn gốc rõ ràng, không dùng dược liệu ẩm mốc hoặc không rõ xuất xứ.
  • Phụ nữ đang mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ và người đang sử dụng phác đồ thuốc kê đơn cần tham vấn ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn trước khi dùng.

Khi thu hái và sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc khai thác bền vững, ưu tiên nguồn nguyên liệu từ các vùng trồng dược liệu kiểm soát chất lượng.

Khuyến cáo chuyên môn & An toàn sử dụng

Nội dung chuyên khảo trong Thư viện Dược liệu Herbal.vn được tổng hợp từ các tài liệu phân loại thực vật học và dược học nhằm mục đích tra cứu, học thuật và tham khảo thông tin. Thông tin này không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ, thầy thuốc chuyên khoa.

Dược liệu cùng Họ hàng (Họ Hoa môi)

Các loài có quan hệ phân loại thực vật gần gũi với Húng quế campechianum (Ocimum campechianum).

Xem toàn bộ họ →
É
Thuốc Nam

É

Ocimum africanum

Họ Hoa môi · Cành mang lá và ngọn có hoa

É hay é trắng, húng trắng, trà tiên, tiến thực, hương thảo, húng lông, húng quế lông (danh pháp khoa học: Ocimum africanum; các đồng nghĩa: Ocimum basilicum var. pilosum) là một phân loài của húng quế, thường được biết đến với hạt (thực chất là quả) dùng để nấu chè hoặc pha đồ uố...

Hô hấp & Dịu cổ họngLá tắm, xông hơi & Ngoài da
Hương nhu tía
Thuốc Nam

Hương nhu tía

Ocimum tenuiflorum

Họ Hoa môi · Cành mang lá và ngọn có hoa

Hương nhu tía (tên khoa học Ocimum tenuiflorum), còn có tên é tía, é rừng, é đỏ, là một loài thực vật thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae).

Hô hấp & Dịu cổ họngLá tắm, xông hơi & Ngoài da
Râu mèo thymiflorus (Orthosiphon thymiflorus)
Thuốc Nam

Râu mèo thymiflorus (Orthosiphon thymiflorus)

Orthosiphon thymiflorus

Họ Hoa môi · Cành mang lá và ngọn có hoa

Râu mèo thymiflorus (Orthosiphon thymiflorus) (Orthosiphon thymiflorus) là loài thực vật dược học thuộc Họ Hoa môi (Lamiaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là cành mang lá và ngọn có hoa, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu thơm (menthol, thymol, eugenol, linalool), acid rosmarinic, diterpen và flavonoid.

Hô hấp & Dịu cổ họngLá tắm, xông hơi & Ngoài da
Sphenodesme pierrei
Thuốc Nam

Dược liệu Sphenodesme pierrei (họ Hoa môi)

Sphenodesme pierrei

Họ Hoa môi · Cành mang lá và ngọn có hoa

Dược liệu Sphenodesme pierrei (họ Hoa môi) (Sphenodesme pierrei) là loài thực vật dược học thuộc Họ Hoa môi (Lamiaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là cành mang lá và ngọn có hoa, nổi bật với nhóm hoạt chất tinh dầu thơm (menthol, thymol, eugenol, linalool), acid rosmarinic, diterpen và flavonoid.

Hô hấp & Dịu cổ họngLá tắm, xông hơi & Ngoài da