Dược liệu Craibiodendron yunnanense (họ Đỗ quyên) (Craibiodendron yunnanense)
Dược liệu Craibiodendron yunnanense (họ Đỗ quyên) (Craibiodendron yunnanense)Ảnh: Wikimedia Commons Botanical Archive · CC BY-SA · Nguồn gốc
Đông dược Á ĐôngVần D

Dược liệu Craibiodendron yunnanense (họ Đỗ quyên)

Craibiodendron yunnanense

Dược liệu Craibiodendron yunnanense (họ Đỗ quyên) (Craibiodendron yunnanense) là loài thực vật dược học thuộc Họ Đỗ quyên (Ericaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là lá và quả mọng, nổi bật với nhóm hoạt chất anthocyanin, arbutin, proanthocyanidin và flavonoid.

Bộ phận dùng
Lá và quả mọng
Nhóm hoạt chất chính
Anthocyanin, arbutin, proanthocyanidin và flavonoid

1. Tổng quan và danh pháp

Dược liệu Craibiodendron yunnanense (họ Đỗ quyên) (danh pháp khoa học: Craibiodendron yunnanense) là đại diện có giá trị dược liệu thuộc chi Craibiodendron, Họ Đỗ quyên (Ericaceae). Trong hệ thống phân loại của Thư viện Dược liệu Herbal.vn, loài này được xếp vào nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền.

Tên gọi khác và đồng danh: Craibiodendron yunnanense.

2. Phân loại thực vật học và họ hàng

Theo hệ thống phân loại thực vật hiện đại, Dược liệu Craibiodendron yunnanense (họ Đỗ quyên) mang danh pháp hai phần chuẩn là Craibiodendron yunnanense, trực thuộc Chi Craibiodendron (Craibiodendron) nằm trong Họ Đỗ quyên (Ericaceae).

Các loài cùng chi Craibiodendron và cùng Họ Đỗ quyên thường chia sẻ nhiều đặc điểm hình thái cơ quan sinh sản cũng như các khung chuyển hoá thứ cấp tương đồng, giúp định hướng nghiên cứu dược lý và kiểm nghiệm dược liệu.

3. Đặc điểm nhận diện và phân bố sinh thái

Trong tự nhiên và canh tác dược liệu, việc nhận diện chính xác Craibiodendron yunnanense dựa trên cấu trúc lá, kiểu cụm hoa, quả và đặc điểm giải phẫu bộ phận dùng (lá và quả mọng) nhằm tránh nhầm lẫn với các loài gần gũi trong cùng chi Craibiodendron.

Loài phân bố chủ yếu tại các vùng khí hậu cận nhiệt đới và ôn đới Á Đông; nhiều vùng trồng tại vùng cao phía Bắc Việt Nam hiện cũng đã di thực hoặc sử dụng nguồn dược liệu nhập khẩu đạt tiêu chuẩn dược điển.

4. Bộ phận dùng và thành phần hoá học

  • Bộ phận dùng chính: Lá và quả mọng.
  • Nhóm hoạt chất ghi nhận: Anthocyanin, arbutin, proanthocyanidin và flavonoid.
  • Thu hái và sơ chế: Thu hoạch vào thời kỳ tích luỹ hàm lượng hoạt chất cao nhất trong năm, làm sạch tạp chất, phơi âm can hoặc sấy ở nhiệt độ kiểm soát để bảo toàn các hợp chất nhạy nhiệt và tinh dầu tự nhiên.

5. Công dụng truyền thống và ứng dụng thực tiễn

Trong tri thức thảo dược truyền thống và tài liệu thực vật dược học, Dược liệu Craibiodendron yunnanense (họ Đỗ quyên) (Craibiodendron yunnanense) được ghi nhận sử dụng bộ phận lá và quả mọng trong chăm sóc sức khoẻ, chế biến trà thảo mộc hoặc chiết xuất hoạt chất tự nhiên.

Các nhóm ứng dụng tiêu biểu: Chăm sóc da & Chống oxy hoá, Thận & Lợi tiểu, Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSK.

6. Góc nhìn dược học hiện đại

Các nghiên cứu thực vật dược (phytochemistry & ethnopharmacology) đối với chi Craibiodendron và Họ Đỗ quyên tập trung đánh giá hoạt tính sinh học của nhóm anthocyanin, arbutin, proanthocyanidin và flavonoid, bao gồm khả năng chống oxy hoá, bảo vệ tế bào và tiềm năng chuẩn hoá dịch chiết trong các dạng bào chế hiện đại như trà túi lọc, cao khô định chuẩn, viên nang thảo dược và sản phẩm chăm sóc cá nhân.

7. Lưu ý an toàn và bảo tồn

  • Sử dụng đúng loài đã được định danh khoa học (Craibiodendron yunnanense), đúng bộ phận dùng và nguồn gốc rõ ràng, không dùng dược liệu ẩm mốc hoặc không rõ xuất xứ.
  • Phụ nữ đang mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ và người đang sử dụng phác đồ thuốc kê đơn cần tham vấn ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn trước khi dùng.

Khi thu hái và sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc khai thác bền vững, ưu tiên nguồn nguyên liệu từ các vùng trồng dược liệu kiểm soát chất lượng.

Khuyến cáo chuyên môn & An toàn sử dụng

Nội dung chuyên khảo trong Thư viện Dược liệu Herbal.vn được tổng hợp từ các tài liệu phân loại thực vật học và dược học nhằm mục đích tra cứu, học thuật và tham khảo thông tin. Thông tin này không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ, thầy thuốc chuyên khoa.

Dược liệu cùng Họ hàng (Họ Đỗ quyên)

Các loài có quan hệ phân loại thực vật gần gũi với Dược liệu Craibiodendron yunnanense (họ Đỗ quyên).

Xem toàn bộ họ →
Craibiodendron scleranthum var. kwangtungense
Thuốc Nam

Dược liệu Craibiodendron scleranthum var. kwangtungense (họ Đỗ quyên)

Craibiodendron scleranthum var. kwangtungense

Họ Đỗ quyên · Lá và quả mọng

Dược liệu Craibiodendron scleranthum var. kwangtungense (họ Đỗ quyên) (Craibiodendron scleranthum var. kwangtungense) là loài thực vật dược học thuộc Họ Đỗ quyên (Ericaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là lá và quả mọng, nổi bật với nhóm hoạt chất anthocyanin, arbutin, proanthocyanidin và flavonoid.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKChăm sóc da & Chống oxy hoá
Dược liệu Craibiodendron henryi (họ Đỗ quyên)
Đông dược

Dược liệu Craibiodendron henryi (họ Đỗ quyên)

Craibiodendron henryi

Họ Đỗ quyên · Lá và quả mọng

Dược liệu Craibiodendron henryi (họ Đỗ quyên) (Craibiodendron henryi) là loài thực vật dược học thuộc Họ Đỗ quyên (Ericaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là lá và quả mọng, nổi bật với nhóm hoạt chất anthocyanin, arbutin, proanthocyanidin và flavonoid.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKChăm sóc da & Chống oxy hoá
Vaccinium moupinense
Đông dược

Việt quất moupinense (Vaccinium moupinense)

Vaccinium moupinense

Họ Đỗ quyên · Lá và quả mọng

Việt quất moupinense (Vaccinium moupinense) (Vaccinium moupinense) là loài thực vật dược học thuộc Họ Đỗ quyên (Ericaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là lá và quả mọng, nổi bật với nhóm hoạt chất anthocyanin, arbutin, proanthocyanidin và flavonoid.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKChăm sóc da & Chống oxy hoá
Việt quất myrtillus (Vaccinium myrtillus)
Đông dược

Việt quất myrtillus (Vaccinium myrtillus)

Vaccinium myrtillus

Họ Đỗ quyên · Lá và quả mọng

Việt quất myrtillus (Vaccinium myrtillus) (Vaccinium myrtillus) là loài thực vật dược học thuộc Họ Đỗ quyên (Ericaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là lá và quả mọng, nổi bật với nhóm hoạt chất anthocyanin, arbutin, proanthocyanidin và flavonoid.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKChăm sóc da & Chống oxy hoá