Dược liệu Colona floribunda (họ Cẩm quỳ) (Colona floribunda)
Dược liệu Colona floribunda (họ Cẩm quỳ) (Colona floribunda)Ảnh: Wangworn Sankamethawee · CC BY-NC · Nguồn gốc
Đông dược Á ĐôngVần D

Dược liệu Colona floribunda (họ Cẩm quỳ)

Colona floribunda

Dược liệu Colona floribunda (họ Cẩm quỳ) (Colona floribunda) là loài thực vật dược học thuộc Họ Cẩm quỳ (Malvaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là đài hoa, lá hoặc rễ, nổi bật với nhóm hoạt chất chất nhầy polysaccharide, anthocyanin, flavonoid và phytosterol.

Bộ phận dùng
Đài hoa, lá hoặc rễ
Nhóm hoạt chất chính
Chất nhầy polysaccharide, anthocyanin, flavonoid và phytosterol

1. Tổng quan và danh pháp

Dược liệu Colona floribunda (họ Cẩm quỳ) (danh pháp khoa học: Colona floribunda) là đại diện có giá trị dược liệu thuộc chi Colona, Họ Cẩm quỳ (Malvaceae). Trong hệ thống phân loại của Thư viện Dược liệu Herbal.vn, loài này được xếp vào nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền.

Tên gọi khác và đồng danh: Colona floribunda.

2. Phân loại thực vật học và họ hàng

Theo hệ thống phân loại thực vật hiện đại, Dược liệu Colona floribunda (họ Cẩm quỳ) mang danh pháp hai phần chuẩn là Colona floribunda, trực thuộc Chi Colona (Colona) nằm trong Họ Cẩm quỳ (Malvaceae).

Các loài cùng chi Colona và cùng Họ Cẩm quỳ thường chia sẻ nhiều đặc điểm hình thái cơ quan sinh sản cũng như các khung chuyển hoá thứ cấp tương đồng, giúp định hướng nghiên cứu dược lý và kiểm nghiệm dược liệu.

3. Đặc điểm nhận diện và phân bố sinh thái

Trong tự nhiên và canh tác dược liệu, việc nhận diện chính xác Colona floribunda dựa trên cấu trúc lá, kiểu cụm hoa, quả và đặc điểm giải phẫu bộ phận dùng (đài hoa, lá hoặc rễ) nhằm tránh nhầm lẫn với các loài gần gũi trong cùng chi Colona.

Loài phân bố chủ yếu tại các vùng khí hậu cận nhiệt đới và ôn đới Á Đông; nhiều vùng trồng tại vùng cao phía Bắc Việt Nam hiện cũng đã di thực hoặc sử dụng nguồn dược liệu nhập khẩu đạt tiêu chuẩn dược điển.

4. Bộ phận dùng và thành phần hoá học

  • Bộ phận dùng chính: Đài hoa, lá hoặc rễ.
  • Nhóm hoạt chất ghi nhận: Chất nhầy polysaccharide, anthocyanin, flavonoid và phytosterol.
  • Thu hái và sơ chế: Thu hoạch vào thời kỳ tích luỹ hàm lượng hoạt chất cao nhất trong năm, làm sạch tạp chất, phơi âm can hoặc sấy ở nhiệt độ kiểm soát để bảo toàn các hợp chất nhạy nhiệt và tinh dầu tự nhiên.

5. Công dụng truyền thống và ứng dụng thực tiễn

Trong tri thức thảo dược truyền thống và tài liệu thực vật dược học, Dược liệu Colona floribunda (họ Cẩm quỳ) (Colona floribunda) được ghi nhận sử dụng bộ phận đài hoa, lá hoặc rễ trong chăm sóc sức khoẻ, chế biến trà thảo mộc hoặc chiết xuất hoạt chất tự nhiên.

Các nhóm ứng dụng tiêu biểu: Trà thảo mộc dưỡng sinh, Thanh nhiệt & Mát gan, Hô hấp & Dịu cổ họng.

6. Góc nhìn dược học hiện đại

Các nghiên cứu thực vật dược (phytochemistry & ethnopharmacology) đối với chi Colona và Họ Cẩm quỳ tập trung đánh giá hoạt tính sinh học của nhóm chất nhầy polysaccharide, anthocyanin, flavonoid và phytosterol, bao gồm khả năng chống oxy hoá, bảo vệ tế bào và tiềm năng chuẩn hoá dịch chiết trong các dạng bào chế hiện đại như trà túi lọc, cao khô định chuẩn, viên nang thảo dược và sản phẩm chăm sóc cá nhân.

7. Lưu ý an toàn và bảo tồn

  • Sử dụng đúng loài đã được định danh khoa học (Colona floribunda), đúng bộ phận dùng và nguồn gốc rõ ràng, không dùng dược liệu ẩm mốc hoặc không rõ xuất xứ.
  • Phụ nữ đang mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ và người đang sử dụng phác đồ thuốc kê đơn cần tham vấn ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn trước khi dùng.

Khi thu hái và sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc khai thác bền vững, ưu tiên nguồn nguyên liệu từ các vùng trồng dược liệu kiểm soát chất lượng.

Khuyến cáo chuyên môn & An toàn sử dụng

Nội dung chuyên khảo trong Thư viện Dược liệu Herbal.vn được tổng hợp từ các tài liệu phân loại thực vật học và dược học nhằm mục đích tra cứu, học thuật và tham khảo thông tin. Thông tin này không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ, thầy thuốc chuyên khoa.

Dược liệu cùng Họ hàng (Họ Cẩm quỳ)

Các loài có quan hệ phân loại thực vật gần gũi với Dược liệu Colona floribunda (họ Cẩm quỳ).

Xem toàn bộ họ →
Colona poilanei
Thuốc Nam

Cọ mai nháp lá nhỏ

Colona poilanei

Họ Cẩm quỳ · Đài hoa, lá hoặc rễ

Cọ mai nháp lá nhỏ hay còn gọi chông (danh pháp hai phần: Colona poilanei) là loài thực vật có hoa thuộc họ Cẩm quỳ (Malvaceae). Đây là loài đặc hữu của Việt Nam, phân bố ở các tỉnh Lai Châu, Sơn La, Phú Thọ, Ninh Bình và Thanh Hóa. Tại Vườn quốc gia Xuân Liên (Thanh Hóa), loài c...

Hô hấp & Dịu cổ họngThanh nhiệt & Mát gan
Bồ an
Thuốc Nam

Bồ an

Colona auriculata

Họ Cẩm quỳ · Đài hoa, lá hoặc rễ

Bồ an (Colona auriculata) là loài thực vật dược học thuộc Họ Cẩm quỳ (Malvaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là đài hoa, lá hoặc rễ, nổi bật với nhóm hoạt chất chất nhầy polysaccharide, anthocyanin, flavonoid và phytosterol.

Hô hấp & Dịu cổ họngThanh nhiệt & Mát gan
Dược liệu Sida mysorensis (họ Cẩm quỳ)
Thuốc Nam

Dược liệu Sida mysorensis (họ Cẩm quỳ)

Sida mysorensis

Họ Cẩm quỳ · Đài hoa, lá hoặc rễ

Dược liệu Sida mysorensis (họ Cẩm quỳ) (Sida mysorensis) là loài thực vật dược học thuộc Họ Cẩm quỳ (Malvaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là đài hoa, lá hoặc rễ, nổi bật với nhóm hoạt chất chất nhầy polysaccharide, anthocyanin, flavonoid và phytosterol.

Hô hấp & Dịu cổ họngThanh nhiệt & Mát gan
Dâm bụt Ấn Độ (Hibiscus indicus)
Thuốc Nam

Dâm bụt Ấn Độ (Hibiscus indicus)

Hibiscus indicus

Họ Cẩm quỳ · Đài hoa, lá hoặc rễ

Dâm bụt Ấn Độ (Hibiscus indicus) (Hibiscus indicus) là loài thực vật dược học thuộc Họ Cẩm quỳ (Malvaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là đài hoa, lá hoặc rễ, nổi bật với nhóm hoạt chất chất nhầy polysaccharide, anthocyanin, flavonoid và phytosterol.

Hô hấp & Dịu cổ họngThanh nhiệt & Mát gan