Dược liệu Camptotheca acuminata (họ Sơn thù du) (Camptotheca acuminata)
Dược liệu Camptotheca acuminata (họ Sơn thù du) (Camptotheca acuminata)Ảnh: Sid Francis · CC BY-NC · Nguồn gốc
Đông dược Á ĐôngVần D

Dược liệu Camptotheca acuminata (họ Sơn thù du)

Camptotheca acuminata

Dược liệu Camptotheca acuminata (họ Sơn thù du) (Camptotheca acuminata) là loài thực vật dược học thuộc Họ Sơn thù du (Cornaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Bộ phận dùng
Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa
Nhóm hoạt chất chính
Polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật

1. Tổng quan và danh pháp

Dược liệu Camptotheca acuminata (họ Sơn thù du) (danh pháp khoa học: Camptotheca acuminata) là đại diện có giá trị dược liệu thuộc chi Camptotheca, Họ Sơn thù du (Cornaceae). Trong hệ thống phân loại của Thư viện Dược liệu Herbal.vn, loài này được xếp vào nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền.

Tên gọi khác và đồng danh: Camptotheca acuminata.

2. Phân loại thực vật học và họ hàng

Theo hệ thống phân loại thực vật hiện đại, Dược liệu Camptotheca acuminata (họ Sơn thù du) mang danh pháp hai phần chuẩn là Camptotheca acuminata, trực thuộc Chi Camptotheca (Camptotheca) nằm trong Họ Sơn thù du (Cornaceae).

Các loài cùng chi Camptotheca và cùng Họ Sơn thù du thường chia sẻ nhiều đặc điểm hình thái cơ quan sinh sản cũng như các khung chuyển hoá thứ cấp tương đồng, giúp định hướng nghiên cứu dược lý và kiểm nghiệm dược liệu.

3. Đặc điểm nhận diện và phân bố sinh thái

Trong tự nhiên và canh tác dược liệu, việc nhận diện chính xác Camptotheca acuminata dựa trên cấu trúc lá, kiểu cụm hoa, quả và đặc điểm giải phẫu bộ phận dùng (toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa) nhằm tránh nhầm lẫn với các loài gần gũi trong cùng chi Camptotheca.

Loài phân bố chủ yếu tại các vùng khí hậu cận nhiệt đới và ôn đới Á Đông; nhiều vùng trồng tại vùng cao phía Bắc Việt Nam hiện cũng đã di thực hoặc sử dụng nguồn dược liệu nhập khẩu đạt tiêu chuẩn dược điển.

4. Bộ phận dùng và thành phần hoá học

  • Bộ phận dùng chính: Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa.
  • Nhóm hoạt chất ghi nhận: Polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.
  • Thu hái và sơ chế: Thu hoạch vào thời kỳ tích luỹ hàm lượng hoạt chất cao nhất trong năm, làm sạch tạp chất, phơi âm can hoặc sấy ở nhiệt độ kiểm soát để bảo toàn các hợp chất nhạy nhiệt và tinh dầu tự nhiên.

5. Công dụng truyền thống và ứng dụng thực tiễn

Trong tri thức thảo dược truyền thống và tài liệu thực vật dược học, Dược liệu Camptotheca acuminata (họ Sơn thù du) (Camptotheca acuminata) được ghi nhận sử dụng bộ phận toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa trong chăm sóc sức khoẻ, chế biến trà thảo mộc hoặc chiết xuất hoạt chất tự nhiên.

Các nhóm ứng dụng tiêu biểu: Trà thảo mộc dưỡng sinh, Thanh nhiệt & Mát gan.

6. Góc nhìn dược học hiện đại

Các nghiên cứu thực vật dược (phytochemistry & ethnopharmacology) đối với chi Camptotheca và Họ Sơn thù du tập trung đánh giá hoạt tính sinh học của nhóm polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật, bao gồm khả năng chống oxy hoá, bảo vệ tế bào và tiềm năng chuẩn hoá dịch chiết trong các dạng bào chế hiện đại như trà túi lọc, cao khô định chuẩn, viên nang thảo dược và sản phẩm chăm sóc cá nhân.

7. Lưu ý an toàn và bảo tồn

  • Sử dụng đúng loài đã được định danh khoa học (Camptotheca acuminata), đúng bộ phận dùng và nguồn gốc rõ ràng, không dùng dược liệu ẩm mốc hoặc không rõ xuất xứ.
  • Phụ nữ đang mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ và người đang sử dụng phác đồ thuốc kê đơn cần tham vấn ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn trước khi dùng.

Khi thu hái và sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc khai thác bền vững, ưu tiên nguồn nguyên liệu từ các vùng trồng dược liệu kiểm soát chất lượng.

Khuyến cáo chuyên môn & An toàn sử dụng

Nội dung chuyên khảo trong Thư viện Dược liệu Herbal.vn được tổng hợp từ các tài liệu phân loại thực vật học và dược học nhằm mục đích tra cứu, học thuật và tham khảo thông tin. Thông tin này không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ, thầy thuốc chuyên khoa.

Dược liệu cùng Họ hàng (Họ Sơn thù du)

Các loài có quan hệ phân loại thực vật gần gũi với Dược liệu Camptotheca acuminata (họ Sơn thù du).

Xem toàn bộ họ →
Giác mộc walteri (Cornus walteri)
Quốc tế

Giác mộc walteri (Cornus walteri)

Cornus walteri

Họ Sơn thù du · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

Giác mộc walteri (Cornus walteri) (Cornus walteri) là loài thực vật dược học thuộc Họ Sơn thù du (Cornaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Giác mộc quinquenervis (Cornus quinquenervis)
Quốc tế

Giác mộc quinquenervis (Cornus quinquenervis)

Cornus quinquenervis

Họ Sơn thù du · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

Giác mộc quinquenervis (Cornus quinquenervis) (Cornus quinquenervis) là loài thực vật dược học thuộc Họ Sơn thù du (Cornaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Dược liệu Diplopanax stachyanthus (họ Sơn thù du)
Quốc tế

Dược liệu Diplopanax stachyanthus (họ Sơn thù du)

Diplopanax stachyanthus

Họ Sơn thù du · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

Dược liệu Diplopanax stachyanthus (họ Sơn thù du) (Diplopanax stachyanthus) là loài thực vật dược học thuộc Họ Sơn thù du (Cornaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Giác mộc trắng (Cornus alba)
Quốc tế

Giác mộc trắng (Cornus alba)

Cornus alba

Họ Sơn thù du · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

Giác mộc trắng (Cornus alba) (Cornus alba) là loài thực vật dược học thuộc Họ Sơn thù du (Cornaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Quăng lông
Thuốc Nam

Quăng lông

Alangium salviifolium

Họ Sơn thù du · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

Quăng lông (Alangium salviifolium) là loài thực vật dược học thuộc Họ Sơn thù du (Cornaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Thanh nhiệt & Mát ganTrà thảo mộc dưỡng sinh
Sơn thù quả đen
Đông dược

Sơn thù quả đen

Cornus controversa

Họ Sơn thù du · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

Sơn thù quả đen (Cornus controversa) là loài thực vật dược học thuộc Họ Sơn thù du (Cornaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Thanh nhiệt & Mát ganTrà thảo mộc dưỡng sinh