Bồ đề lá lời bời

Styrax litseoides

Dược liệu Việt NamVần B

Bồ đề lá lời bời

Styrax litseoides

Bồ đề lá lời bời hay an tức dạng bời lời, bời lời bộp, gié đỏ (danh pháp khoa học: Styrax litseoides) là một loài thực vật có hoa thuộc họ Styracaceae. Đây là một trong những loài thực vật đặc hữu của Việt Nam.

Bộ phận dùng
Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa
Nhóm hoạt chất chính
Polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật

1. Tổng quan và danh pháp

Bồ đề lá lời bời hay an tức dạng bời lời, bời lời bộp, gié đỏ (danh pháp khoa học: Styrax litseoides) là một loài thực vật có hoa thuộc họ Styracaceae. Đây là một trong những loài thực vật đặc hữu của Việt Nam.

2. Phân loại thực vật học và họ hàng

Theo hệ thống phân loại thực vật hiện đại, Bồ đề lá lời bời mang danh pháp hai phần chuẩn là Styrax litseoides, trực thuộc Chi An tức hương (Styrax) nằm trong Họ An tức hương (Styracaceae).

Các loài cùng chi Styrax và cùng Họ An tức hương thường chia sẻ nhiều đặc điểm hình thái cơ quan sinh sản cũng như các khung chuyển hoá thứ cấp tương đồng, giúp định hướng nghiên cứu dược lý và kiểm nghiệm dược liệu.

3. Đặc điểm nhận diện và phân bố sinh thái

Trong tự nhiên và canh tác dược liệu, việc nhận diện chính xác Styrax litseoides dựa trên cấu trúc lá, kiểu cụm hoa, quả và đặc điểm giải phẫu bộ phận dùng (toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa) nhằm tránh nhầm lẫn với các loài gần gũi trong cùng chi Styrax.

Loài thích nghi tốt với điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, phân bố từ vùng trung du, miền núi đến các vườn bảo tồn cây thuốc.

4. Bộ phận dùng và thành phần hoá học

  • Bộ phận dùng chính: Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa.
  • Nhóm hoạt chất ghi nhận: Polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.
  • Thu hái và sơ chế: Thu hoạch vào thời kỳ tích luỹ hàm lượng hoạt chất cao nhất trong năm, làm sạch tạp chất, phơi âm can hoặc sấy ở nhiệt độ kiểm soát để bảo toàn các hợp chất nhạy nhiệt và tinh dầu tự nhiên.

5. Công dụng truyền thống và ứng dụng thực tiễn

Trong tri thức thảo dược truyền thống và tài liệu thực vật dược học, Bồ đề lá lời bời (Styrax litseoides) được ghi nhận sử dụng bộ phận toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa trong chăm sóc sức khoẻ, chế biến trà thảo mộc hoặc chiết xuất hoạt chất tự nhiên.

Các nhóm ứng dụng tiêu biểu: Trà thảo mộc dưỡng sinh, Thanh nhiệt & Mát gan.

6. Góc nhìn dược học hiện đại

Các nghiên cứu thực vật dược (phytochemistry & ethnopharmacology) đối với chi Styrax và Họ An tức hương tập trung đánh giá hoạt tính sinh học của nhóm polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật, bao gồm khả năng chống oxy hoá, bảo vệ tế bào và tiềm năng chuẩn hoá dịch chiết trong các dạng bào chế hiện đại như trà túi lọc, cao khô định chuẩn, viên nang thảo dược và sản phẩm chăm sóc cá nhân.

7. Lưu ý an toàn và bảo tồn

  • Sử dụng đúng loài đã được định danh khoa học (Styrax litseoides), đúng bộ phận dùng và nguồn gốc rõ ràng, không dùng dược liệu ẩm mốc hoặc không rõ xuất xứ.
  • Phụ nữ đang mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ và người đang sử dụng phác đồ thuốc kê đơn cần tham vấn ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn trước khi dùng.

Khi thu hái và sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc khai thác bền vững, ưu tiên nguồn nguyên liệu từ các vùng trồng dược liệu kiểm soát chất lượng.

Khuyến cáo chuyên môn & An toàn sử dụng

Nội dung chuyên khảo trong Thư viện Dược liệu Herbal.vn được tổng hợp từ các tài liệu phân loại thực vật học và dược học nhằm mục đích tra cứu, học thuật và tham khảo thông tin. Thông tin này không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ, thầy thuốc chuyên khoa.

Dược liệu cùng Họ hàng (Họ An tức hương)

Các loài có quan hệ phân loại thực vật gần gũi với Bồ đề lá lời bời.

Xem toàn bộ họ →
An tức hương suberifolius (Styrax suberifolius)
Quốc tế

An tức hương suberifolius (Styrax suberifolius)

Styrax suberifolius

Họ An tức hương · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

An tức hương suberifolius (Styrax suberifolius) (Styrax suberifolius) là loài thực vật dược học thuộc Họ An tức hương (Styracaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Styrax roseus
Quốc tế

An tức hương roseus (Styrax roseus)

Styrax roseus

Họ An tức hương · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

An tức hương roseus (Styrax roseus) (Styrax roseus) là loài thực vật dược học thuộc Họ An tức hương (Styracaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
Styrax rugosus
Quốc tế

An tức hương rugosus (Styrax rugosus)

Styrax rugosus

Họ An tức hương · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

An tức hương rugosus (Styrax rugosus) (Styrax rugosus) là loài thực vật dược học thuộc Họ An tức hương (Styracaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan
An tức hương confusus (Styrax confusus)
Quốc tế

An tức hương confusus (Styrax confusus)

Styrax confusus

Họ An tức hương · Toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa

An tức hương confusus (Styrax confusus) (Styrax confusus) là loài thực vật dược học thuộc Họ An tức hương (Styracaceae), thuộc nhóm thảo dược quốc tế được ứng dụng trong dược học thực vật, tinh dầu và thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hiện đại. Bộ phận thường dùng là toàn cây, lá hoặc rễ thu hái theo mùa, nổi bật với nhóm hoạt chất polyphenol, flavonoid, terpenoid, saponin và các hợp chất chuyển hoá thứ cấp đặc trưng thực vật.

Chiết xuất chuẩn hoá TPBVSKThanh nhiệt & Mát gan