Dâu da ramiflora (Baccaurea ramiflora) (Baccaurea ramiflora)
Dâu da ramiflora (Baccaurea ramiflora) (Baccaurea ramiflora)Ảnh: 刘光裕 Liu Guangyu · CC BY-NC · Nguồn gốc
Đông dược Á ĐôngVần D

Dâu da ramiflora (Baccaurea ramiflora)

Baccaurea ramiflora

Dâu da ramiflora (Baccaurea ramiflora) (Baccaurea ramiflora) là loài thực vật dược học thuộc Họ Diệp hạ châu (Phyllanthaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là toàn cây hoặc quả, nổi bật với nhóm hoạt chất lignan (phyllanthin, hypophyllanthin), tanin thuỷ phân và flavonoid.

Tên gọi khác / Tên đồng nghĩa
Burmese grape
Bộ phận dùng
Toàn cây hoặc quả
Nhóm hoạt chất chính
Lignan (phyllanthin, hypophyllanthin), tanin thuỷ phân và flavonoid

1. Tổng quan và danh pháp

Dâu da ramiflora (Baccaurea ramiflora) (danh pháp khoa học: Baccaurea ramiflora) là đại diện có giá trị dược liệu thuộc chi Baccaurea, Họ Diệp hạ châu (Phyllanthaceae). Trong hệ thống phân loại của Thư viện Dược liệu Herbal.vn, loài này được xếp vào nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền.

Tên gọi khác và đồng danh: Baccaurea ramiflora, Burmese grape.

2. Phân loại thực vật học và họ hàng

Theo hệ thống phân loại thực vật hiện đại, Dâu da ramiflora (Baccaurea ramiflora) mang danh pháp hai phần chuẩn là Baccaurea ramiflora, trực thuộc Chi Dâu da (Baccaurea) nằm trong Họ Diệp hạ châu (Phyllanthaceae).

Các loài cùng chi Baccaurea và cùng Họ Diệp hạ châu thường chia sẻ nhiều đặc điểm hình thái cơ quan sinh sản cũng như các khung chuyển hoá thứ cấp tương đồng, giúp định hướng nghiên cứu dược lý và kiểm nghiệm dược liệu.

3. Đặc điểm nhận diện và phân bố sinh thái

Trong tự nhiên và canh tác dược liệu, việc nhận diện chính xác Baccaurea ramiflora dựa trên cấu trúc lá, kiểu cụm hoa, quả và đặc điểm giải phẫu bộ phận dùng (toàn cây hoặc quả) nhằm tránh nhầm lẫn với các loài gần gũi trong cùng chi Baccaurea.

Loài phân bố chủ yếu tại các vùng khí hậu cận nhiệt đới và ôn đới Á Đông; nhiều vùng trồng tại vùng cao phía Bắc Việt Nam hiện cũng đã di thực hoặc sử dụng nguồn dược liệu nhập khẩu đạt tiêu chuẩn dược điển.

4. Bộ phận dùng và thành phần hoá học

  • Bộ phận dùng chính: Toàn cây hoặc quả.
  • Nhóm hoạt chất ghi nhận: Lignan (phyllanthin, hypophyllanthin), tanin thuỷ phân và flavonoid.
  • Thu hái và sơ chế: Thu hoạch vào thời kỳ tích luỹ hàm lượng hoạt chất cao nhất trong năm, làm sạch tạp chất, phơi âm can hoặc sấy ở nhiệt độ kiểm soát để bảo toàn các hợp chất nhạy nhiệt và tinh dầu tự nhiên.

5. Công dụng truyền thống và ứng dụng thực tiễn

Trong tri thức thảo dược truyền thống và tài liệu thực vật dược học, Dâu da ramiflora (Baccaurea ramiflora) (Baccaurea ramiflora) được ghi nhận sử dụng bộ phận toàn cây hoặc quả trong chăm sóc sức khoẻ, chế biến trà thảo mộc hoặc chiết xuất hoạt chất tự nhiên.

Các nhóm ứng dụng tiêu biểu: Thanh nhiệt & Mát gan, Trà thảo mộc dưỡng sinh.

6. Góc nhìn dược học hiện đại

Các nghiên cứu thực vật dược (phytochemistry & ethnopharmacology) đối với chi Baccaurea và Họ Diệp hạ châu tập trung đánh giá hoạt tính sinh học của nhóm lignan (phyllanthin, hypophyllanthin), tanin thuỷ phân và flavonoid, bao gồm khả năng chống oxy hoá, bảo vệ tế bào và tiềm năng chuẩn hoá dịch chiết trong các dạng bào chế hiện đại như trà túi lọc, cao khô định chuẩn, viên nang thảo dược và sản phẩm chăm sóc cá nhân.

7. Lưu ý an toàn và bảo tồn

  • Sử dụng đúng loài đã được định danh khoa học (Baccaurea ramiflora), đúng bộ phận dùng và nguồn gốc rõ ràng, không dùng dược liệu ẩm mốc hoặc không rõ xuất xứ.
  • Phụ nữ đang mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ và người đang sử dụng phác đồ thuốc kê đơn cần tham vấn ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn trước khi dùng.

Khi thu hái và sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc khai thác bền vững, ưu tiên nguồn nguyên liệu từ các vùng trồng dược liệu kiểm soát chất lượng.

Khuyến cáo chuyên môn & An toàn sử dụng

Nội dung chuyên khảo trong Thư viện Dược liệu Herbal.vn được tổng hợp từ các tài liệu phân loại thực vật học và dược học nhằm mục đích tra cứu, học thuật và tham khảo thông tin. Thông tin này không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ, thầy thuốc chuyên khoa.

Dược liệu cùng Họ hàng (Họ Diệp hạ châu)

Các loài có quan hệ phân loại thực vật gần gũi với Dâu da ramiflora (Baccaurea ramiflora).

Xem toàn bộ họ →
Bọt ếch ellipticum (Glochidion ellipticum)
Thuốc Nam

Bọt ếch ellipticum (Glochidion ellipticum)

Glochidion ellipticum

Họ Diệp hạ châu · Toàn cây hoặc quả

Bọt ếch ellipticum (Glochidion ellipticum) (Glochidion ellipticum) là loài thực vật dược học thuộc Họ Diệp hạ châu (Phyllanthaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là toàn cây hoặc quả, nổi bật với nhóm hoạt chất lignan (phyllanthin, hypophyllanthin), tanin thuỷ phân và flavonoid.

Thanh nhiệt & Mát ganTrà thảo mộc dưỡng sinh
Dược liệu Bridelia stipularis (họ Diệp hạ châu)
Thuốc Nam

Dược liệu Bridelia stipularis (họ Diệp hạ châu)

Bridelia stipularis

Họ Diệp hạ châu · Toàn cây hoặc quả

Dược liệu Bridelia stipularis (họ Diệp hạ châu) (Bridelia stipularis) là loài thực vật dược học thuộc Họ Diệp hạ châu (Phyllanthaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là toàn cây hoặc quả, nổi bật với nhóm hoạt chất lignan (phyllanthin, hypophyllanthin), tanin thuỷ phân và flavonoid.

Thanh nhiệt & Mát ganTrà thảo mộc dưỡng sinh
Diệp hạ châu
Thuốc Nam1 SP

Diệp hạ châu

Phyllanthus urinaria

Họ Diệp hạ châu · Toàn cây

Cây chó đẻ răng cưa hay còn gọi là cây chó đẻ, diệp hạ châu, diệp hạ châu đắng, cây cau trời. Tên Hán Việt khác: trân châu thảo, nhật khai dạ bế, diệp hậu châu. Cây có hạt tròn xếp thành hàng dưới lá nên gọi là diệp hạ châu (diệp: lá, hạ: dưới, châu: ngọc tròn) (danh pháp hai phầ...

Bảo vệ gan & Hạ men ganThanh nhiệt & Mát gan
Cù đề
Đông dược

Cù đề

Breynia vitis-idaea

Họ Diệp hạ châu · Toàn cây hoặc quả

Cù đề (Breynia vitis-idaea) là loài thực vật dược học thuộc Họ Diệp hạ châu (Phyllanthaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là toàn cây hoặc quả, nổi bật với nhóm hoạt chất lignan (phyllanthin, hypophyllanthin), tanin thuỷ phân và flavonoid.

Thanh nhiệt & Mát ganTrà thảo mộc dưỡng sinh
Chó đẻ thân xanh
Đông dược

Chó đẻ thân xanh

Phyllanthus amarus

Họ Diệp hạ châu · Toàn cây hoặc quả

Chó đẻ thân xanh (Phyllanthus amarus) là loài thực vật dược học thuộc Họ Diệp hạ châu (Phyllanthaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là toàn cây hoặc quả, nổi bật với nhóm hoạt chất lignan (phyllanthin, hypophyllanthin), tanin thuỷ phân và flavonoid.

Bảo vệ gan & Hạ men ganThanh nhiệt & Mát gan
Bọt ếch zeylanicum (Glochidion zeylanicum)
Thuốc Nam

Bọt ếch zeylanicum (Glochidion zeylanicum)

Glochidion zeylanicum

Họ Diệp hạ châu · Toàn cây hoặc quả

Bọt ếch zeylanicum (Glochidion zeylanicum) (Glochidion zeylanicum) là loài thực vật dược học thuộc Họ Diệp hạ châu (Phyllanthaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là toàn cây hoặc quả, nổi bật với nhóm hoạt chất lignan (phyllanthin, hypophyllanthin), tanin thuỷ phân và flavonoid.

Thanh nhiệt & Mát ganTrà thảo mộc dưỡng sinh