Dược liệu Ampelopsis aconitifolia (họ Nho) (Ampelopsis aconitifolia)
Dược liệu Ampelopsis aconitifolia (họ Nho) (Ampelopsis aconitifolia)Ảnh: 罗心宇 · CC BY-NC · Nguồn gốc
Đông dược Á ĐôngVần D

Dược liệu Ampelopsis aconitifolia (họ Nho)

Ampelopsis aconitifolia

Dược liệu Ampelopsis aconitifolia (họ Nho) (Ampelopsis aconitifolia) là loài thực vật dược học thuộc Họ Nho (Vitaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là dây thân, lá và hạt, nổi bật với nhóm hoạt chất stilbenoid (resveratrol), oligomeric proanthocyanidin (opc) và flavonoid.

Họ thực vật
Họ Nho (Vitaceae)
Bộ phận dùng
Dây thân, lá và hạt
Nhóm hoạt chất chính
Stilbenoid (resveratrol), oligomeric proanthocyanidin (OPC) và flavonoid

1. Tổng quan và danh pháp

Dược liệu Ampelopsis aconitifolia (họ Nho) (danh pháp khoa học: Ampelopsis aconitifolia) là đại diện có giá trị dược liệu thuộc chi Ampelopsis, Họ Nho (Vitaceae). Trong hệ thống phân loại của Thư viện Dược liệu Herbal.vn, loài này được xếp vào nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền.

Tên gọi khác và đồng danh: Ampelopsis aconitifolia.

2. Phân loại thực vật học và họ hàng

Theo hệ thống phân loại thực vật hiện đại, Dược liệu Ampelopsis aconitifolia (họ Nho) mang danh pháp hai phần chuẩn là Ampelopsis aconitifolia, trực thuộc Chi Ampelopsis (Ampelopsis) nằm trong Họ Nho (Vitaceae).

Các loài cùng chi Ampelopsis và cùng Họ Nho thường chia sẻ nhiều đặc điểm hình thái cơ quan sinh sản cũng như các khung chuyển hoá thứ cấp tương đồng, giúp định hướng nghiên cứu dược lý và kiểm nghiệm dược liệu.

3. Đặc điểm nhận diện và phân bố sinh thái

Trong tự nhiên và canh tác dược liệu, việc nhận diện chính xác Ampelopsis aconitifolia dựa trên cấu trúc lá, kiểu cụm hoa, quả và đặc điểm giải phẫu bộ phận dùng (dây thân, lá và hạt) nhằm tránh nhầm lẫn với các loài gần gũi trong cùng chi Ampelopsis.

Loài phân bố chủ yếu tại các vùng khí hậu cận nhiệt đới và ôn đới Á Đông; nhiều vùng trồng tại vùng cao phía Bắc Việt Nam hiện cũng đã di thực hoặc sử dụng nguồn dược liệu nhập khẩu đạt tiêu chuẩn dược điển.

4. Bộ phận dùng và thành phần hoá học

  • Bộ phận dùng chính: Dây thân, lá và hạt.
  • Nhóm hoạt chất ghi nhận: Stilbenoid (resveratrol), oligomeric proanthocyanidin (OPC) và flavonoid.
  • Thu hái và sơ chế: Thu hoạch vào thời kỳ tích luỹ hàm lượng hoạt chất cao nhất trong năm, làm sạch tạp chất, phơi âm can hoặc sấy ở nhiệt độ kiểm soát để bảo toàn các hợp chất nhạy nhiệt và tinh dầu tự nhiên.

5. Công dụng truyền thống và ứng dụng thực tiễn

Trong tri thức thảo dược truyền thống và tài liệu thực vật dược học, Dược liệu Ampelopsis aconitifolia (họ Nho) (Ampelopsis aconitifolia) được ghi nhận sử dụng bộ phận dây thân, lá và hạt trong chăm sóc sức khoẻ, chế biến trà thảo mộc hoặc chiết xuất hoạt chất tự nhiên.

Các nhóm ứng dụng tiêu biểu: Chăm sóc da & Chống oxy hoá, Xương khớp & Phong thấp, Tuần hoàn & Mạch máu.

6. Góc nhìn dược học hiện đại

Các nghiên cứu thực vật dược (phytochemistry & ethnopharmacology) đối với chi Ampelopsis và Họ Nho tập trung đánh giá hoạt tính sinh học của nhóm stilbenoid (resveratrol), oligomeric proanthocyanidin (opc) và flavonoid, bao gồm khả năng chống oxy hoá, bảo vệ tế bào và tiềm năng chuẩn hoá dịch chiết trong các dạng bào chế hiện đại như trà túi lọc, cao khô định chuẩn, viên nang thảo dược và sản phẩm chăm sóc cá nhân.

7. Lưu ý an toàn và bảo tồn

  • Sử dụng đúng loài đã được định danh khoa học (Ampelopsis aconitifolia), đúng bộ phận dùng và nguồn gốc rõ ràng, không dùng dược liệu ẩm mốc hoặc không rõ xuất xứ.
  • Phụ nữ đang mang thai, cho con bú, trẻ nhỏ và người đang sử dụng phác đồ thuốc kê đơn cần tham vấn ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ chuyên môn trước khi dùng.

Khi thu hái và sử dụng cần tuân thủ nguyên tắc khai thác bền vững, ưu tiên nguồn nguyên liệu từ các vùng trồng dược liệu kiểm soát chất lượng.

Khuyến cáo chuyên môn & An toàn sử dụng

Nội dung chuyên khảo trong Thư viện Dược liệu Herbal.vn được tổng hợp từ các tài liệu phân loại thực vật học và dược học nhằm mục đích tra cứu, học thuật và tham khảo thông tin. Thông tin này không thay thế cho chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ, thầy thuốc chuyên khoa.

Dược liệu cùng Họ hàng (Họ Nho)

Các loài có quan hệ phân loại thực vật gần gũi với Dược liệu Ampelopsis aconitifolia (họ Nho).

Xem toàn bộ họ →
Chè dây
Thuốc Nam

Chè dây

Ampelopsis cantoniensis

Họ Nho · Ngọn và lá non lên tuyết trắng

Chè Dây hay bạch liễm, trà dây (danh pháp: Ampelopsis cantoniensis) là một loài thực vật hai lá mầm trong họ Nho. Loài này được (Hook. & Arn.) K. Koch miêu tả khoa học đầu tiên năm 1853. còn gọi là thau rả (tiếng Nùng), khau rả (tiếng Tày), hồng huyết long, điền bổ trà, ngưu khiê...

Êm dịu Dạ dày & Tá tràngHỗ trợ tiêu hoá
Dược liệu Ampelopsis glandulosa (họ Nho)
Thuốc Nam

Dược liệu Ampelopsis glandulosa (họ Nho)

Ampelopsis glandulosa

Họ Nho · Dây thân, lá và hạt

Dược liệu Ampelopsis glandulosa (họ Nho) (Ampelopsis glandulosa) là loài thực vật dược học thuộc Họ Nho (Vitaceae), thuộc nhóm cây thuốc và dược liệu bản địa hoặc trồng phổ biến tại Việt Nam và khu vực nhiệt đới châu Á. Bộ phận thường dùng là dây thân, lá và hạt, nổi bật với nhóm hoạt chất stilbenoid (resveratrol), oligomeric proanthocyanidin (opc) và flavonoid.

Xương khớp & Phong thấpChăm sóc da & Chống oxy hoá
Tetrastigma cruciatum
Đông dược

Dược liệu Tetrastigma cruciatum (họ Nho)

Tetrastigma cruciatum

Họ Nho · Dây thân, lá và hạt

Dược liệu Tetrastigma cruciatum (họ Nho) (Tetrastigma cruciatum) là loài thực vật dược học thuộc Họ Nho (Vitaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là dây thân, lá và hạt, nổi bật với nhóm hoạt chất stilbenoid (resveratrol), oligomeric proanthocyanidin (opc) và flavonoid.

Xương khớp & Phong thấpChăm sóc da & Chống oxy hoá
Dược liệu Cissus javana (họ Nho)
Đông dược

Dược liệu Cissus javana (họ Nho)

Cissus javana

Họ Nho · Dây thân, lá và hạt

Dược liệu Cissus javana (họ Nho) (Cissus javana) là loài thực vật dược học thuộc Họ Nho (Vitaceae), thuộc nhóm vị thuốc Đông dược Á Đông được ghi nhận rộng rãi trong các y thư cổ truyền. Bộ phận thường dùng là dây thân, lá và hạt, nổi bật với nhóm hoạt chất stilbenoid (resveratrol), oligomeric proanthocyanidin (opc) và flavonoid.

Xương khớp & Phong thấpChăm sóc da & Chống oxy hoá